Kizza Besigye mag niet terug naar Oeganda

De Oegandese oppositieleider Kizza Besigye is belet om het vliegtuig te nemen in de Keniaanse hoofdstad Nairobi. Hij wilde terugvliegen naar Oeganda na medische verzorging in Kenia. Het is niet onmiddellijk duidelijk wie Besigye heeft tegengehouden, maar hoogstwaarschijnlijk gaat het om een manoeuvre van het Oegandese regime.
Kizza Besigye was tijdelijk blind door de pepperspray die de politie had gebruikt

Twee weken geleden vloog Besigye naar Nairobi voor medische verzorging nadat hij tijdens een betoging bijzonder hard was aangepakt door de Oegandese politie. Daarbij kreeg hij grote hoeveelheden pepperspray in het aangezicht, wat zijn ogen had aangetast.

Besigye wilde vandaag terugvliegen naar zijn land, maar mocht op de luchthaven van Nairobi niet aan boord van het vliegtuig. Voorlopig is nog niet duidelijk wie daarvoor verantwoordelijk is. "Ze hebben Kizza Besigye een ballingschap opgelegd", zegt een woordvoerder van de partij van Besigye. 

Het lijkt er inderdaad op dat de gebeurtenissen alles te maken hebben met de politieke toestand in Oeganda, waar president Yoweri Museveni morgen de eed aflegt na zijn verkiezingsoverwinning van februari. Kizza Besigye was toen zijn tegenstander. Volgens de oppositie is er kiesfraude gepleegd, maar volgens Museveni probeert de oppositie chaos te creëren.

In Oeganda wordt al wekenlang geprotesteerd tegen de hoge voedsel- en brandstofprijzen. De ordediensten pakken de betogers hardhandig aan. Daarbij werd gisteren een waterkanon ingezet dat de betogers helemaal paars spoot om hen als het ware te brandmerken. De ordediensten schrikken er evenmin voor terug om geweld te gebruiken om de betogers uiteen te drijven. Daarbij zijn al doden gevallen.

Homo's als bliksemafleider?

Intussen debatteert het Oegandese parlement weer over de mogelijke invoering van de doodstraf voor bepaalde homoseksuele handelingen. Het gaat om een wetsontwerp uit 2009, dat onder grote internationale druk in de koelkast is gezet.

Homoseksualiteit is sowieso strafbaar in Oeganda. Volgens Museveni is homoseksualiteit on-Afrikaans en onchristelijk. Eerder dit jaar is trouwens een homoseksuele activist vermoord nadat hij was geout door een krant.

Volgens Cary Alan Johnson van de International Gay and Lesbian Human Rights Commission (IGLHRC) gebruikt het regime in Kampala de homo-kwestie als bliksemafleider voor de huidige sociale en politieke onrust in het land. Volgens de laatste berichten zou het wetsvoorstel inmiddels weer zijn afgevoerd van de agenda van het parlement.

Yoweri Kaguta Museveni is al sinds 1986 aan de macht in Oeganda. Hij had toen met zijn National Resistance Army een eind gemaakt aan de dictatuur van Milton Obote. Tijdens de eerste jaren van zijn bewind werd hij zowat het troetelkind van het westen, vooral omdat hij vrede en stabiliteit bracht, erin slaagde de aids-epidemie enigszins in te perken en de economie naar Afrikaanse normen relatief goed liet draaien.

Desondanks was de Oegandese betrokkenheid bij de burgeroorlog in buurland Congo een eerste smet op zijn blazoen.De laatste jaren heeft Museveni zich steeds meer tot een autoritair leider ontpopt die geen kritiek duldt. Zo heeft hij de grondwet laten aanpassen zodat hij langer dan twee ambtstermijnen president kon blijven. Over het democratische gehalte van de verschillende verkiezingen die hij won, bestaan grote vragen.