Nieuwe Dardenne-film is schot in de roos

Halverwege het 64ste Filmfestival van Cannes prijkt "Le gamin au vélo", de film waarmee de gebroeders Luc en Jean-Pierre Dardenne nu reeds voor de vijfde (!) opeenvolgende keer deelnemen aan de competitie voor de Gouden Palm, bovenaan de favorietenlijstjes van twee vakbladen die hier (in Cannes) dagelijks gepubliceerd worden.

Dat is enerzijds Le Film Français, waarin vijftien Franse filmcritici hun sterrenquotering mogen meegeven, en anderzijds het Britse filmblad Screen waarin tien internationale recensenten hetzelfde mogen doen. Dat is natuurlijk maar een fractie van de in Cannes aanwezige media, maar het geeft doorgaans toch wel een goed beeld van hoe de verschillende competitiefilms hier ontvangen werden.

Natuurlijk staat er nog een resem competitiefilms op het programma en uiteraard heeft de competitiejury, onder voorzitterschap van Robert De Niro het laatste woord, maar de huidige poleposition bewijst hoe dan ook dat de nieuwe Dardenne-film opnieuw een schot in de roos is geworden.

Een summiere samenvatting van "Le gamin au vélo" is reeds voldoende om zich een beeld te kunnen vormen van waar de film over gaat: Cyril (rol van Thomas Doret) wordt binnenkort 12 jaar. Hij heeft slechts één idee in zijn hoofd: zijn vader terugvinden die hem "voorlopig" geplaatst heeft in een opvangtehuis.

Toevallig ontmoet hij Samantha (rol van Cécile de France), die een kapsalon heeft. Zij wil hem tijdens de weekends wel bij haar in huis nemen. Maar Cyril ziet de liefde van Samantha nog niet. Nochtans heeft hij die liefde nodig om zijn woede tot bedaren te brengen.

Inspiratie bij verhaal van jeugdrechter in Japan

Het basisidee voor "Le gamin au vélo" dateert reeds van lang geleden, namelijk uit 2003 en komt oorspronkelijk uit... Japan! De broers Dardenne (foto) waren daar toen om de promotie voor hun film "Le fils" te begeleiden en kwamen daar onder meer in contact met een jeugdrechter die hen vertelde over een jongen, die door zijn vader in een weeshuis was geplaatst en daar jarenlang op de terugkeer van zijn vader had gewacht.

Toen hij achttien was geworden, heeft die jongen het weeshuis verlaten en is hij in een voorstad van Tokio gaan wonen. Daar heeft hij dan een soort surrogaatvader gevonden in de figuur van een lokale gangster, waarna de jongen zelf ook in de misdaad verzeild is geraakt.

Dat verhaal is dus in de hoofden van de gebroeders Dardenne blijven hangen om te evolueren naar een scenario waarin zo’n achtergelaten jongen een vrouwelijke arts zou ontmoeten, die hem zou helpen om uit de cirkel van geweld te breken. Die dokteres is uiteindelijk een coiffeuse geworden, maar hun eerste, toevallige ontmoeting vindt toch nog plaats in de wachtkamer van een... dokterspraktijk.

Kind-ouderproblematiek duikt frequent op in Cannes

Het feit dat het basisidee reeds van zoveel jaar geleden dateert, is ook interessant omdat nu blijkt dat "Le gamin au vélo" zich perfect inpast in een thematiek van ouderschap, kinderverwaarlozing en opvoeding die ook opduikt in een pak andere films die hier tijdens de eerste Cannesweek vertoond werden. Dat is bij voorbeeld het geval in de Franse film "Polisse", waarin actrice-cineaste Maïwenn een beeld ophangt van het dagelijkse leven in een zogenaamde BPM (Brigade de Protection des Mineurs) in Parijs.

Dat is eveneens zo in de Amerikaanse film "We need to talk about Kevin" (foto) van de Schotse cineaste Lynne Ramsay, waarin de Kevin uit de titel een tiener is die op zijn school een bloedbad aanricht. De film concentreert zich op de relatie tussen de jongen en zijn moeder (glansrol voor Tilda Swinton), zowel vóór als na het drama. In de Oostenrijkse fim "Michael" van regisseur Markus Schleinzer draait het verhaal rond een pedofiel die een jongen kidnapt en maandenlang gevangen houdt.

In "The tree of life", de langverwachte film van de Amerikaanse cultregisseur Terrence Malick, komen veel onderwerpen aan bod, zoals het ontstaan van de kosmos en het begin van het leven op aarde. Maar centraal staat toch een familiekroniek, anno jaren vijftig in Texas, met Brad Pitt als autoritaire vader van drie zonen en Jessica Chastain als de moeder die haar kinderen liever een boodschap van liefde en generositeit meegeeft.

En zelfs in de Italiaanse satire "Habemus papam" van regisseur Nanni Moretti kan de ouder-kindthematiek teruggevonden worden in het verhaal van een nieuw verkozen paus (uitstekend vertolkt door Michel Piccoli), die in extremis terugdeinst voor de verantwoordelijkheid en dus bij wijze van spreken als herder zijn kudde gelovige kinderen in de steek dreigt te laten.

Jan Temmerman

Le gamin au vélo (Bel)

van Luc en Jean-Pierre Dardenne
met Cécile de France, Thomas Doret, Jérémie Renier, Fabrizio Rongione
release 18 mei