Obama belooft steun aan nieuw Midden-Oosten

In een tv-toespraak heeft VS-president Barack Obama zijn steun uitgesproken voor het volksprotest in Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Obama vergeleek dat protest met de strijd voor onafhankelijkheid van de VS in 1776 en de beweging voor burgerrechten in de VS.

Obama gaf toe dat de Verenigde Staten zich in het verleden te veel gericht hebben op de elites en te weinig op de burgers. De betogers in het Midden-Oosten eisen dezelfde rechten op als diegene die wij vanzelfsprekend vinden, aldus Obama. De Verenigde Staten zullen geweldloos verzet van de volkeren steunen, beloofde hij, want dat zal leiden tot een meer democratisch en stabiel Midden-Oosten.

Het blijft overigens niet bij politieke steun: Obama beloofde ook dat de VS en Europa de overgang naar de democratie in het Midden-Oosten economisch en financieel zullen steunen, met investeringen, financiële hulp en het openen van hun markten.

Zo wil Obama voor 1 miljard dollar schulden kwijtschelden aan Egypte op voorwaarde dat de nieuwe verkozen regering dat geld gebruikt om banen en welvaart te creëren. Ook wil hij binnen de Wereldbank en het Internationaal Muntfonds (IMF) ijveren voor steun aan het nieuwe regime in Tunesië en andere democratische regeringen elders in de regio.

Obama vergeleek die steun met de hulp van de VS en West-Europa voor de overgang naar de democratie en open economieën in Oost-Europa en de voormalige Sovjet-Unie na de val van het communisme twintig jaar geleden.

"Grenzen van 1967 met aanpassingen"

Obama ergerde zich ook aan de impasse in het vredesproces tussen Israël en de Palestijnen. Hij verzekerde Israël van zijn steun aan de veiligheid van die staat  maar tegelijk moet er naast Israël een levensvatbare Palestijnse staat komen, aldus de president.

Opmerkelijk was de steun van Obama voor de internationaal erkende grens van 1967, maar "mits wederzijds aanvaarde aanpassingen", aldus de president.

Toch had Obama bedenkingen bij het onlangs afgesloten akkoord tussen de Palestijnse Fatah-beweging en de radicaal-islamitische Hamas.

"Life, Liberty and the pursuit of Happiness"

Obama had ook kritiek op wat hij "de hypocrisie van het extreme regime in Iran" noemt, dat zegt het volksprotest elders te steunen, maar in eigen land de burgers onderdrukt.

Ook de Syrische leiders -bondgenoten van Iran- kregen een veeg uit de pan. Hij gaf de Syrische leider Bashar al-Assad wel nog een kans: hij moet nu kiezen of hij de overgang wil leiden of geweld tegen de burgers voortzet. Als dat laatste het geval is, moet Assad weg gaan, waarschuwde de Amerikaanse president.

Obama besloot zijn toespraak overigens met een verwijzing naar de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring van 1776 en citeerde de schrijver daarvan, ex-president en "founding father" Thomas Jefferson (foto) : "We hold these truths to be self-evident, that all men are created equal, that they are endowed bij their Creator with certain unalienable Rights, that among these are Life, Liberty and the pursuit of Happiness".

Anders gezegd: de president wil de Amerikanen ervan overtuigen dat investeren in democratie in het Midden-Oosten daar stabiliteit brengt en ook in het belang is van de VS.