Gemengde reacties op toespraak Obama

Zowel Israël als Hamas heeft negatief gereageerd op de toespraak over het Midden-Oosten en de Arabische wereld die de Amerikaanse president Barack Obama gisteren hield. De Palestijnse Autoriteit reageerde wel positief, net als Egypte.

President Obama sprak gisteren zowel over de revoluties in de Arabische wereld als over een uitblijvend vredesakkoord tussen Israël en de Palestijnse gebieden. Wat dat laatste betreft, sprak Obama zijn steun uit voor een levensvatbare Palestijnse staat op basis van de bestandslijnen van 1967, voor de Zesdaagse Oorlog waarbij Israël Oost-Jeruzalem, de Westoever en de Gazastrook bezette.

Vooral zijn uitspraken over het conflict tussen Israël en de Palestijnen lokten dan ook vele reacties uit. Bij Israël kwamen die uitspraken in elk geval op een koude steen terecht. Volgens de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, die vandaag overigens een ontmoeting heeft met de Amerikaanse president in het Witte Huis, zijn die grenzen onverdedigbaar. Op die manier zouden ongeveer 300.000 Israëlische kolonisten buiten Israël komen te wonen, op de Westelijke Jordaanoever.

Toch waren er ook positieve geluiden te horen in Israël. Zo benadrukte een hoge Israëlische verantwoordelijke dat Obama in zijn toespraak herhaald heeft dat de Verenigde Staten tegen de erkenning van een Palestijse staat door de Verenigde Naties zijn. De Palestijnse Autoriteit kondigde aan die erkenning in september te zullen vragen indien een vredesakkoord uitblijft.

Ook Hamas, de islamitische Palestiijnse beweging die de Gazastrook bestuurt, reageerde negatief op de toespraak van Obama. Hamas wil "concrete stappen" zien in plaats van "slogans" te horen. Hamas verwierp zoals verwacht ook de eis van Obama om Israël te erkennen.

Volgens Syrië, waar de toespraak rechtstreeks te volgen was op televisie, is uit de toespraak nog maar eens gebleken dat de Verenigde Staten enkel bekommerd zijn om de veiligheid van Israël. Volgens een Syrische overheidskrant toonde Obama zelfs zijn arrogante kant door soevereine landen te zeggen wat ze moeten doen, een toespeling op de oproep van Obama aan Assad om Syrië te hervormen of op te stappen.

"Geef vredesproces kans die het verdient"

Obama sprak ook zijn bezorgdheid uit over de toenadering tussen Hamas en Fatah, de partij van de Palestijnse president Mahmoud Abbas. Toch reageerde die laatste veeleer tevreden op de toespraak. Abbas riep Israël tegelijk op om het vredesproces "de kans te geven die het verdient".

Ook uit Egypte kwamen er positieve geluiden over de toespraak. Volgens de Egyptische ambassadeur bij de Verenigde Naties, Maged Abdelaziz, zal de steun van Obama voor een staat binnen de grenzen van 1967 de Palestijnen helpen om hun staat te laten erkennen door de VN, ondanks het feit dat de VS die erkenning niet wil. Volgens Abdelaziz zullen de Palestijnen zeker aan een tweederdemeerderheid geraken.

Toch plaatste de ambassadeur ook enkele kanttekeningen bij de toespraak van Obama. Zo liet de Amerikaanse president volgens Abdelaziz na om een aantal belangrijke thema's aan te halen, zoals de onophoudelijke bouw van nieuwe nederzettingen door Israël, het waterprobleem en de vluchtelingenproblematiek, "cruciale" thema's in het conflict.

Vijgen na Pasen

Wat Obama's toespraak over de revoluties in de Arabische wereld betreft, wordt in Egypte veeleer lauw gereageerd. Velen hebben het over mooie woorden, maar schatten die als vijgen na Pasen in, zegt Gert Van Langendonck, correspondent in Egypte. "Ze zijn hier nog niet vergeten dat de Verenigde Staten tijdens de revolutie Moebarak heel lang zijn blijven steunen."

Ook wat de schuldherschikking betreft, nemen de Egyptenaren een afwachtende houding aan. Vroeger ging dergelijk geld naar de Moebaraks, nu zal dat naar een nieuwe regering gaan waarvan de bevolking nog niet weet wie erin zal zitten. "De mensen zeggen dus dat ze wel zullen zien wat daarvan uiteindelijk bij hen terechtkomt."