IJsland heropent de luchthaven Keflavik

In IJsland is Keflavik, de belangrijkste luchthaven van het land, opnieuw geopend. Eerder was de luchthaven gesloten omdat de aswolk van de vulkaan Grimsvötn de hoofdstad Reykjavik bereikt had. De vulkaan blijft intussen as spuwen, maar de wolk is wel al kleiner geworden.

De Grimvötn, een van de actievere vulkanen op IJsland, begon zaterdag as te spuwen. Er werd een vliegverbod afgekondigd in een straal van 200 kilometer rond de vulkaan en de internationale luchthaven Keflavik, de belangrijkste luchthaven van IJsland, werd gesloten.

Het dunbevolkte gebied rond de vulkaan werd compleet in duisternis gehuld (zie grote foto). Ook in Reykjavik, dat op een 200-tal kilometer ligt van de Grimsvötn, mag men zich opmaken voor een grondige schoonmaak.

De uitbarsting doet denken aan die van de Eyjafjallajökull een jaar geleden. Toen moesten meer dan 100.000 vluchten afgelast, omgeleid of uitgesteld worden. Vooralsnog ziet het er niet naar uit dat er deze keer buiten IJsland grote problemen zullen zijn, hoewel deze vulkaanuitbarsting krachtiger en intensiever is. Een van de redenen daarvoor is dat de as nu ruwer is, waardoor die sneller naar de grond valt.

Intussen zou de uitbarsting wat aan kracht minderen. Volgens de IJslandse geoloog Magnus Tumi Gudmundsson, die een verkenningsvlucht over de vulkaan uitvoerde, "is de intensiteit waarschijnlijk aan het afnemen". "Binnen 2 of 3 dagen zou het ergste voorbij moeten zijn", zegt hij.

Zaterdag was de aswolk nog te zien tot 20 kilometer hoogte. Dat is nu al teruggevallen tot 10 tot 15 kilometer. Als alles goed gaat, zou het luchtverkeer boven IJsland vanaf morgenvroeg terug normaal moeten verlopen.

KLM vliegt niet naar Noord-Engeland en Schotland

Morgen zou de aswolk Schotland kunnen bereiken, en tegen donderdag of vrijdag delen van Groot-Brittannië, Frankrijk en Spanje. De Europese luchtvaartautoriteiten volgen de situatie op de voet, maar er komt zeker geen onmiddellijke sluiting van het Europese luchtruim. Een aantal maatschappijen schrappen morgen vluchten naar Noord-Engeland en Schotland. Bij KLM gaat het  om zes vluchten.

De Europese lidstaten hebben gecoördineerde plannen uitgewerkt en hanteren nu een fijnmaziger systeem om de hoeveelheid vervuiling afkomstig van een aswolk te meten. Dat zegt Jan Pauwels, de woordvoerder van staatssecretaris voor Mobiliteit Etienne Schouppe (CD&V). Een algemeen vliegverbod zit er met andere woorden niet aan te komen. 

"We onderscheiden nu drie zones. De zones die minder dan 2.000 microgram/m3 as bevatten en waar er geen beperkingen gelden, de zones tussen 2.000 en 4.000 microgram/m3 waar er bepaalde beperkingen gelden en de zones boven de 4.000 microgram, waar er wellicht een algemeen vliegverbod komt", legt Pauwels uit.

Volgens hem zullen de luchtvaartmaatschappijen een risico-analyse moeten maken van hun vliegtuigmotoren, waarop de verschillende nationale overheden een beslissing zullen moeten nemen. "Want die beslist nog altijd soeverein over de sluiting van het luchtruim", zegt Pauwels, die benadrukt dat Schouppe "niet zal aarzelen als de noodzakelijke maatregelen zich opdringen".