“Grootste ecologische ramp ooit in Vlaanderen”

Het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) noemt de heidebrand die 600 hectare natuurgebied in Kalmthout verwoest heeft “de grootste ecologische ramp die Vlaanderen ooit trof”. De brand was intensiever dan die uit 1996 en de heide was daar nog niet van hersteld.

Bij de vorige grote brand in 1996 bleef het centrale deel van de heide nog gevrijwaard. Nu is ook daar een groot deel van afgebrand. De intensiteit van de brand lag bovendien veel hoger. Dieptebranden hebben op verschillende plaatsen ook de wortels en zaden in de bodem aangetast.

Het herstel van de droge en natte heide zal volgens de ANB jaren duren. Ter vergelijking, in 1996 ging 388 hectare heide in vlammen op, het natuurgebied was daar nog niet helemaal van hersteld. De kans is klein dat de heide nu weer helemaal wordt zoals voorheen. “We zien een andere soort heide terugkomen”, aldus Dirk Bogaert van ANB.

Snelgroeiende grassen zullen de typische en unieke heidevegetatie allicht verdringen. “Heide is heel kwetsbaar, bij een brand verdwijnt ze en wordt ze vervangen door pijpestrootjes. We noemen dat een vergrassing van de heide.” Om dat te vermijden moet volgens het Agentschap zwaar geïnvesteerd worden in het machinaal plaggen of afschrapen van de bodem.

Behalve de flora heeft ook de fauna zwaar geleden onder de heidebrand. Vooral onder de vogelsoorten heeft het vuur lelijk huisgehouden. Vooral bij soorten als nachtzwaluwen en boomleeuweriken, waarvoor het nog volop broedseizoen is. Ook heel wat insecten en amfibieën zijn zwaar getroffen. Voor een exacte schadeopmeting is het volgens het ANB nog te vroeg.

Burgemeester van Kalmthout Lukas Jacobs (CD&V) is duidelijk aangeslagen door de huidige toestand van “zijn” heide. “Het ziet er vreselijk uit. Ik sta ervan versteld hoe zwaar die brand heeft gewoed. Het lijkt wel een maanlandschap. Er schiet niets meer over van de mooie geur, van de frisheid van de purperen hei.”