Amnesty International toost op de vrijheid

Eind 1960 leest de Britse jurist Peter Benenson een artikel over twee Portugese studenten die zeven jaar celstraf kregen omdat ze een toost op de vrijheid hadden uitgebracht. Hij is woedend en wil actie ondernemen om de studenten en andere gewetensgevangenen vrij te krijgen.

Op 28 mei 1961 lanceert Benenson wereldwijd de campagne “Appeal for Amnesty”, waarbij hij mensen oproept om protestbrieven te sturen naar regimes die de mensenrechten schenden. De respons is enorm en Amnesty International is geboren.

Vandaag, vijftig jaar later, brengen in alle uithoeken van de wereld 3 miljoen leden, activisten en donateurs van Amnesty een toost uit op de vrijheid. Ook in het Warandepark in Brussel vieren de Vlaamse vrijwilligers en sympathisanten vandaag 50 jaar Amnesty International.

Amnesty International zet zich in voor de vrijlating van gewetensgevangenen en voert actie tegen foltering en mishandeling van gevangenen. De organisatie is ook tegen de doodstraf en pleit voor een regulering van de wapenhandel. Ze wil ook het geweld tegen vrouwen stoppen en verdedigt de rechten van vluchtelingen, migranten en mensen die in armoede leven.

Amnesty International kreeg in 1977 de Nobelprijs voor de Vrede. Ook enkele gewetensgevangenen en mensen waarvoor Amnesty International zich inzette, ontvingen de Nobelprijs voor de Vrede, zoals Andrei Sakharov (1975), Adolfo Perez Esquivel (1980), Aung San Suu Kyi (1991), Rigoberta Menchu' (1992), Nelson Mandela (1993), Kim Dae Jung (2000), Wangari Maathai (2004), Liu Xiaobo (2010).

Enkele cijfers

  • 3.341: aantal missies die Amnesty International vervulde van 1961 tot eind 2010 om de schending van mensenrechten wereldwijd te onderzoeken.
  • 17.093: aantal rapporten en publieke documenten die Amnesty International publiceerde over mensenrechten sinds 1961.
  • 20.544: aantal "dringende acties" die Amnesty International ondernam voor personen die in direct gevaar verkeerden sinds 1985. De organisatie mobiliseert dan snel zijn wereldwijde netwerk om tot actie over te gaan. De eerste "dringende actie" werd opgezet in 1973 voor de Braziliaanse professor Luiz Basilio Rossi.

Amnesty International ook in Vlaanderen

De Belgische afdeling van Amnesty International, die later opgesplitst werd in een Vlaamse en Franstalige tak, werd opgericht in 1973. In dat jaar kreeg de eerste internationale antimartelcampagne veel weerklank. Toen Amnesty International de Nobelprijs voor de Vrede won, was dit nog een extra impuls. Her en der in ons land ontstonden lokale groepen die schrijfavonden, lezingen en tal van andere activiteiten organiseren.

Veel Vlaamse jongeren komen in contact met Amnesty International via de "schrijf-ze-vrij-dagen". Elke derde vrijdag van oktober schrijven duizenden jongeren massaal brieven tegen mensenrechtenschendingen. De eerste editie vond plaats in 1990, toen namen 65 scholen en jeugdclubs deel. Twintig jaar nemen 600 scholen en clubs deel en kruipen meer dan 100.000 jongeren in de pen.

Twee Vlaamse boegbeelden van Amnesty International zijn komiek Geert Hoste en presentatrice Ann Van Elsen. In onderstaande filmpjes vertellen ze welk Amnesty-moment hen het meest is bijgebleven.

Voor meer getuigenissen, klik hier.