En wie draagt bij u thuis de hak?

Vandaag nemen 100 dames in de autovrije Hasseltse binnenstad deel aan de 3e editie van de Stiletto Run. De vrouwen lopen er een wedstrijd van 300 meter op torenhoge hakken van minimum 9 cm hoog en maximum 1,5 cm breed. En toch leert de geschiedenis dat niet enkel vrouwen gek en sterk op stelten zijn gebleken.

Het Modemuseum van Hasselt organiseert de wedloop in samenwerking met het online modemagazine Belmodo.tv. In 2 voorrondes en 1 finale moeten de vrouwen, uitgerust met een stel uit de kluiten gewassen pumps of sandalen, van de oude gevangenis naar het Modemuseum spurten. Gelaarsde dames zijn niet welkom, want dat zou nu eenmaal té gemakkelijk zijn.

Wie spontaan omgeslagen enkels en gebroken voeten voor ogen ziet en de deelneemsters gek verklaart, is het hakkenlopen waarschijnlijk niet gewoon. Toch trotseren duizenden vrouwen dagelijks de verraderlijke klinkers en kasseien van deze wereld op hoge hakken.

En ze zijn heus niet de enigen die in de loop van de geschiedenis onder het motto “wie mooi wil zijn moet lijden” dagelijks met blaren en andere ongemakken zijn geconfronteerd. Al blijkt niet enkel schoonheid een drijfveer te zijn geweest.

Hoog en droog

Ver voor het begin van onze tijdrekening hadden de Egyptische slagers de functionaliteit van een hoge hak al ontdekt. Zij stonden dankzij de stukjes leder die met koorden onder hun schoenen werden bijeengehouden niet met hun voeten in het slachtafval.

De Griekse tragediespelers zagen in de toneellaarzen, met hoge zolen van hout of kurk, dan weer een manier om de hogere sociale status van het personage dat ze uitbeeldden weer te geven. Ook de Romeinen bleven niet achter en wendden gehakt schoeisel aan om de modder en vuilnis in de straten van het oude Rome te ontwijken.

Ook de Japanners meden de modderige straten op houten slippers waaronder twee houten blokjes waren bevestigd. De “geta’s” (foto) maken tot op vandaag deel uit van de traditionele Japanse klederdracht. Het schoeisel - een remeniscentie aan de hedendaagse teenslippers is niet ver weg - wordt gecombineerd met de al even traditionele kimono.

Mongoolse ruiters bonden zich hakken onder de schoenen om hun voeten stevig in de stijgbeugels te verankeren, en het is ook met dat doel dat de Amerikanen hun cowboylaarzen van een hakje voorzien. Minder praktisch lijken de torenhoge bouwsels waarop Chinese concubines en Turkse odalisken in de 15e eeuw hun heren behaagden. Onderzoekers speculeren tot op vandaag of de hoogst oncomfortabele schoenen misschien een vlucht uit de harem moest verhinderen.

 

Kleine meisjes worden groot

Het is Catherina de’ Medici die in 1533 van de nood een deugd maakt. Op haar huwelijksdag verdoezelt ze haar kleine gestalte – ze is dan amper 14 jaar – met een flink stel hakken en maakt ze van het schoeisel een statussymbool.

Dat had ook Zonnekoning Louis XIV goed begrepen toen hij in zijn paleis ronddartelde op schoenen van 10 cm hoog, de rode hakken kunstig versierd met gevechtsscènes. Bovendien besliste hij dat alleen edellieden voortaan op rode hakjes door het leven konden gaan en dat niemand hogere hakken dan hijzelf mocht dragen.

Het is Napoleon – nochtans klein van gestalte - die in de late 18e eeuw hoge hakken verbiedt. Ze waren in de loop der jaren een teken van weelde en rijkdom geworden, en de keizer ijverde voor gelijkheid. Tegen het einde van de 19e eeuw zijn de hakken weer helemaal terug, al zijn het – met uitzondering van de jaren zeventig, waarin ook de mannen op kleurrijke plateauzolen disco dansen – vanaf dan vooral de vrouwen die zich aan het betere voetenwerk wagen. En dat is tot op vandaag weinig anders.

Door het oog van de naald(hak)

Afgezien van excentrieke dragqueens en de Franse president Sarkozy zijn het vandaag in hoofdzaak vrouwen die thuis de hak dragen. In 1953 zorgen modeontwerper Christian Dior en schoenmaker Louis Vivier voor de eerste naaldhak.

Een fenomeen dat bij de dolle feministen op heel wat verzet stootte, want hoe moesten vrouwen voortaan als de wind van hun mannelijke agressoren wegrennen?

Toch voorzien grootheden als Manolo Blahnik, Jimmy Choo en Christian – rode zolen - Louboutin (foto) de naar hakken hunkerende vrouw sindsdien van stiletto’s, blok- of sleehakken. En dat vergaat honderd hakkenlopers onder hen zo goed dat ze een spurtje door de Hasseltse binnenstad rennen vandaag.

Ingeborg Deleye