"De Wever bedreigt vooral de Vlaamse partijen"

Volgens SP.A-kopstuk Johan Vande Lanotte wil N-VA-voorzitter Bart De Wever vooral de druk op de Vlaamse partijen opvoeren door te zeggen dat hij na de zomer de onderhandelingen stopzet. CD&V-voorzitter Wouter Beke zegt dat ontslagnemend premier Yves Leterme sowieso premier blijft zolang er geen nieuwe regering is.

Beke en Vande Lanotte zijn samen 170 dagen de koninklijke onderhandelaar en opdrachthouder geweest in het voorbije jaar. Dag op dag een jaar na de verkiezingen analyseren ze in "Het journaal" de politieke impasse.

CD&V-voorzitter Beke ziet drie belangrijke oorzaken voor de crisis. "Ten eerste vragen de Vlaamse partijen al om een staatshervorming sinds 1999. Ten tweede waren de openingszetten van de twee verkiezingsoverwinnaars, de N-VA en de PS, een grote voedingsbron voor het onderlinge wantrouwen." Beke verwijst daarmee naar het herenakkoord van Vollezele. Daarin hadden de N-VA en de PS in het eerste weekend van juli 2010 de contouren geschetst van een compromis. Maar later verweten beide partijen elkaar dat de afspraken niet werden gerespecteerd. "En ten derde is de druk om een regering te vormen weg, omdat de regering in lopende zaken een aantal belangrijke dossiers heeft aangepakt. Eerst kregen we daarvoor lof van de N-VA, enkele weken later kwamen de verwijten", zegt Beke.

Vande Lanotte denkt dat de partijen te veel denken aan de verkiezingen en te weinig durven een compromis te maken. "Het risico om stemmen te verliezen na een akkoord is inherent aan het feit dat je de grootste partij bent. Ik heb de indruk dat de grote partijen vroeger wél meer durfden een compromis bereiken. In een democratie is het aantrekkelijk om het been stijf te houden en voorlopig levert dat de PS en de N-VA stemmen op. Maar ooit moet je een akkoord sluiten."

Bart De Wever zegt vandaag dat hij na de zomer de onderhandelingen zal stopzetten. Hij dringt er nog eens op aan dat er een Vlaams front zou komen. Volgens De Wever zou dat de druk op de Franstaligen kunnen opvoeren.

"Hij mag dreigen waarmee hij wil, maar volgens mij bedreigt De Wever vooral de Vlamingen", zegt Vande Lanotte daarover. Hij denkt dat De Wever zo probeert om de andere Vlaamse partijen meer op de N-VA-lijn te krijgen. "Nu moet je niet dreigen met verkiezingen. De PS zal niet minder stemmen halen, dus ik denk dat hij vooral de Vlaamse partijen wat onder druk wil zetten." Anderzijds denkt Vande Lanotte wel dat het een goed idee is als de Vlaamse partijen de nota die formateur Elio Di Rupo (PS) zal voorstellen, samen zouden bespreken.

Ook Beke hapt niet toe op het frontvoorstel van De Wever. "Ik heb als enige de Vlaamse partijen samengebracht toen ik koninklijk onderhandelaar was. Bovendien blijft de Octopusnota van de Vlaamse regering, waar ook de andere Vlaamse partijen achter staan, het uitgangspunt voor CD&V", zegt Beke.

Kan CD&V de druk dan opvoeren door te stellen dat de regering-Leterme niet eindeloos aan het roer blijft? "Leterme blijft zijn verantwoordelijkheid nemen. Ook als er verkiezingen zouden komen, blijft er een regering in lopende zaken", zegt Beke.

Vande Lanotte heeft nog een waarschuwing voor de Vlaamse partijen. "De Franstaligen hebben in 2007 een stommiteit begaan door niets te willen toegeven. Maar nu moeten wij oppassen dat we niet in een afwijzingsfront vervallen", zegt hij. "Het zou even slecht zijn als we nu niet in staat zijn om een compromis te bereiken."

Di Rupo werkt donderdag tweede ronde af

Formateur Di Rupo zal tegen donderdag zijn tweede consultatieronde afwerken. Hij ontvangt de zes voorzitters die hij nog niet sprak sinds zijn operatie aan de stembanden. Dat zijn Laurette Onkelinx voor de PS, Alexander De Croo (Open VLD), Caroline Gennez (SP.A), Joëlle Milquet (CDH), Wouter Van Besien (Groen!) en Jean-Michel Javaux (Ecolo). Het gaat vooral om sociaal-economische thema's. De communautaire hangijzers zijn tijdelijk opzij geschoven.