Papandreou herschikt Griekse regering

In Griekenland zal de socialistische premier George Papandreou zijn regering herschikken en donderdag het vertrouwen vragen aan het parlement. De conservatieven komen evenwel niet in de regering. Vandaag is massaal betoogd tegen de hervormingen.

Vanavond werd bekendgemaakt dat premier Papandreou onderhandelingen voerde met de conservatieve oppositie om een regering van nationale eenheid te vormen. Die zou dan de drastische economische hervormingen moeten doorvoeren die nodig zijn om een bankroet af te wenden.

Die gesprekken zijn evenwel afgesprongen. De conservatieven zouden geëist hebben dat Papandreou zou opstappen en vooral dat de voorwaarden voor het EU/IMF-hulpplan zouden worden heronderhandeld. Volgens Papandreou kan van dat laatste geen sprake zijn.

Papandreou zal nu wel zijn regering herschikken, maar dan wel met mensen van zijn eigen socialistische PASOK-partij. Donderdag zou hij dan opnieuw het vertrouwen vragen van het Griekse parlement. Het is niet zeker dat hij dat krijgt, want ook binnen de PASOK groeit het verzet tegen de besparingspolitiek.

Hoe dan ook is er haast bij, want de Griekse regering moet tegen eind van de maand een ingrijpend hervormingsplan voor vijf jaar goedkeuren. Daarin is sprake van belastingverhoging, besparingen en de privatisering van overheidsbedrijven. Dat plan is nodig, want anders kan Griekenland eind deze maand niet rekenen op een nieuwe schijf van hulp van de EU en het IMF.

De conservatieve oppositieleider Antonis Samaras heeft alvast om nieuwe verkiezingen gevraagd. Hij vindt dat Papandreou gefaald heeft. Het was echter net de partij van Samaras die geknoeid had met de begrotingsresultaten.

Gewelddadig protest in Athene

Voor het Griekse parlement, op het Atheense Syntagmaplein, wordt nu al 20 dagen lang betoogd. De betogers verwijten de politici dat ze "dieven en verraders" zijn omdat ze het land aan de financiële afgrond hebben gebracht.

Het kwam tot een gewelddadige confrontatie tussen betogers en ordediensten. Zo'n 20.000 betogers probeerden het parlementsgebouw af te grendelen, maar de politie kon dat verhinderen. Sommige betogers bekogelden de politie met stenen en yoghurt, anderen gingen de ordestrijdkrachten te lijf met stokken. De politie gebruikt traangas om de betogers uiteen te drijven.

Vandaag leggen de vakbonden weer grote delen van het land plat. In ziekenhuizen geldt een minimumdienstverlening, het scheepvaart- en treinverkeer is zwaar verstoord, het openbaar vervoer ligt stil, banken, ministeries en overheidsdiensten liggen plat, en zelfs de journalisten leggen het werk neer voor 24 uur. Het luchtverkeer ligt niet stil omdat de luchtverkeersleiders niet staken.

Gevaar voor neerwaartse spiraal

De Griekse crisis barstte in 2009 los. Kort na het aantreden van de socialistische premier Papandreou bleken de staatsschuld en het begrotingstekort aanzienlijk hoger dan wat de rechtse regering van Kostas Karamanlis de buitenwereld had doen geloven. De nieuwe Griekse regering probeerde een uitweg te zoeken door bijkomend geld te lenen, maar door de lagere kredietwaardigheid stegen de intresten voor die leningen naar recordhoogten.

Vandaag is geld lenen op de internationale markten voor Griekenland veel te duur geworden. De EU en het IMF moeten soelaas bieden, maar zij eisen in ruil dat Athene orde op zaken stelt en het begrotingstekort terugdringt. De overheidsuitgaven moeten naar beneden, en dat betekent privatiseringen, snijden in lonen en pensioenen en meer btw.

Het land dreigt nu terecht te komen in een neerwaartse spiraal. Door de drastische besparingen daalt de koopkracht van de bevolking, wat op zijn beurt leidt tot een krimpende economie. In het eerste kwartaal van dit jaar is het Griekse bbp gedaald met 5,5 procent in vergelijking met een jaar geleden.