"Held van onafhankelijke cinema" wordt 75

De Britse cineast Ken Loach is 75 jaar geleden geboren in Nuneaton in Engeland. Hij begon zijn carrière als theateracteur, maar koos in de jaren 60 voor een rol achter de camera als regisseur. Eind de jaren 60 brak hij door met sociaal geëngageerde langspeelfilms als "Poor Cow" en "Kes". Vandaag wordt Loach omschreven als een van de belangrijkste regisseurs van de onafhankelijke cinema.

De Britse cineast Ken Loach denkt op zijn 75e verjaardag nog niet aan stoppen. Loach werkt dezer dagen aan zijn nieuwste film "The angels' share" in de Schotse hoofdstad Glasgow. De film vertelt het verhaal van een jongeman die van een maatschappelijk assistent een laatste kans krijgt om de gevangenis te ontlopen.

Driekwart eeuw geleden zag Kenneth Loach het levenslicht in Nuneaton, een stad met ongeveer 70.000 inwoners in het centrum van Engeland. Hij studeerde rechten in Oxford en begon in de universiteitsstad zijn acteercarrière bij de Oxford Revue. Begin jaren 60 regisseerde hij zijn eerste docudrama's voor de Britse televisie.

Loach maakte onder meer het aangrijpende docudrama "Cathy come home" (1966), waarin de financiële en emotionele lijdensweg van een gezin wordt geportretteerd. Nadat de vader zijn goede baan heeft verloren, worden ze uit hun huis gezet. Uiteindelijk worden de kinderen bij het gezin weggehaald door de overheidsdienst sociale voorzieningen.

Doorgedreven realisme

De realistische stijl en sociaal geëngageerde thema's zijn de rode draad doorheen het oeuvre van de filmmaker. Intussen heeft Loach al ongeveer 60 producties gemaakt. Zijn grote doorbraak beleefde Ken Loach eind de jaren 60 met "Kes". De film over een jongen in een achterstandswijk die troost vindt bij een torenvalk is opgenomen in de lijst met belangrijkste films uit de 20e eeuw.

Om het verdriet van hoofdpersonage Billy (David Bradley) om het overlijden van zijn getemde torenvalk zo realistisch mogelijk in beeld te kunnen brengen, hield Loach Bradley voor dat de torenvalk echt was omgebracht. Bradley wist niet toen hij die scene speelde dat het om een andere dode valk ging.

Ken Loach schrikt er niet voor terug om zijn acteurs tot het uiterste te drijven om zijn verhaal zo sterk mogelijk in beeld te brengen. Trevor Williams ondervond dat aan de lijve tijdens de opnames van de oorlogsfilm "Route Irish" uit 2009. "Tien uur lang hebben de scenes met de marteltechniek waterboarding geduurd. Ik heb er wekenlang paniekaanvallen van gehad", aldus Williams.

Cannes omarmt Ken Loach

De Britse cineast heeft tijdens zijn carrière verschillende prijzen gewonnen. Op het Filmfestival van Cannes won hij onder meer de Gouden Palm met "The wind that shakes the barley" in 2006 en de prijs van de jury met "Raining stones" in 1993 en "Hidden agenda" in 1990.

Midden jaren 70 weigerde hij een lintje van de koningin. "Zo een onderscheiding staat voor alles wat ik verachtelijk vind", fulmineerde Loach. In 2006 aanvaardde hij wel de carrièreprijs van de British Academy of Film and Television Arts.

Zijn sociaal engagement vertaalde zich ook in verschillende acties voor onder meer de daklozen in zijn geboortestad Nuneaton. Samen met zijn scenarist Paul Laverty (foto) eiste hij dat de organisatoren van het Filmfestival van Edinburgh een Israëlische sponsoringsgift zouden weigeren omdat hij het niet eens is met de nederzettingenpolitiek van Israël. De organisatoren bonden in. Toen Loach twee jaar geleden hetzelfde eiste op het Filmfestival van Melbourne, ving hij bot. Hij trok zijn film "Looking for Eric" terug uit de festivalselectie.

Ken Loach was een van de Britse prominenten die eind 2010 in de bres sprong voor WikiLeaks-oprichter Julian Assange na zijn arrestatie in Londen. "Het is doorgestoken kaart. De Amerikanen willen hem achter slot en grendel krijgen of zijn nog erger van plan. We moeten solidair zijn met een man die de onthullingen heeft gedaan die gedaan moesten worden", aldus Loach.