Spoedoverleg in Italië en Spanje

In de twee grote Zuid-Europese landen is de regering uit vakantie teruggekeerd om de schuldencrisis te bespreken. De rente in Rome en Madrid is er tot een recordhoogte gestegen en komt nu in de "gevarenzone".

De Italiaanse minister van Financiën Giulio Tremonti (boven) heeft vandaag twee uur lang gepraat met de Luxemburgse premier Jean-Claude Juncker (links), die de Eurogroep -de ministers van Financiën van de eurozone- voorzit. Na afloop is weinig meegedeeld, behalve dat de markten hun kalmte moeten herwinnen.

Tegelijk hebben zowel de Italiaanse president Napolitano en premier Silvio Berlusconi de topman van de Italiaanse centrale bank en die van de beurswaakhond bij zich geroepen.

Vanavond zal Berlusconi een tv-toespraak houden over de crisis. De beurzen zullen alleszins met argusogen volgen wat hij daar te zeggen heeft.

De internationale aandelen zijn intussen weer aan het dalen, en in Italië krijgen vooral de noteringen van de grote banken zoals UniCredit en Intesa Sanpaolo flinke lappen. Zij zouden veel te verliezen hebben als zich in Rome een "Grieks scenario" zou afspelen.

Italië "too big to fail"?

Maar niet alleen de Italiaanse banken hebben veel te verliezen, hetzelfde kan gezegd worden van andere grote Europese banken die veel Italiaanse obligaties in hun bezit hebben. Een mogelijke "val van Rome" zou de eurozone zelf in gevaar kunnen brengen.

De Italiaanse schuldenberg is zo groot als die van Griekenland, Ierland, Portugal en Spanje samen en de economie groeit er nauwelijks.

Het huidige reddingsfonds van de EU zal bovendien niet volstaan om ook nog eens een hulpplan voor een grote economie als die van Italië te financieren. Er zou dus extra geld, en dan ook veel extra geld, nodig zijn, en mogelijk hebben de Duitsers en anderen in de eurozone daar geen zin in.

Spanning hangt boven Spanje

Ook de Spaanse regering is uit vakantie teruggekeerd om de crisis aan te pakken. De rente op 10 jaar is gisteren gestegen tot 6,45%. Vandaag blijft die daar wat hangen, maar dat peil is niet eindeloos houdbaar.

De "spread" of verschil met de lage Duitse rente schommelt nu tot boven 4%. Spanje zit dus in de problemen als de rust niet snel terugkeert. Grieken, Ieren en Portugezen moesten bij het bereiken van een rentepeil van rond 7% om internationale hulp vragen. Madrid zit daar nu niet zo ver meer van.

Anderzijds is er onrust omdat er op 20 november vervroegde verkiezingen zijn. De socialistische premier José Luis Zapatero is geen kandidaat meer en de conservatieve oppositie ligt voor in de peilingen. De beleggers zijn echter vooral nerveus dat er geen stabiele regering in Madrid zou komen.