Jong koppel verklaart oorlog aan kanker

Een jong koppel heeft al een tijdje de indruk dat er iets mis is met hun baby. Hun onrust wordt gevoed door onzekerheid. Het is immers hun eerste kindje, dus ze weten nog niet goed hoe ze bepaalde gedragingen moeten inschatten. Is het normaal dat hun baby zo vaak huilt? Heeft hij honger of krijgt hij net teveel eten? Maar uiteindelijk volgt de verschrikkelijke diagnose: er is wel degelijk iets aan de hand met de kleine Adam. Iets heel ernstigs. En de baby is amper 18 maanden jong.

In zeker opzicht is de oorlog waarvan sprake in de titel dus gericht tegen de ziekte van Adam. Kanker als dodelijke tegenstrever. Maar toch is "La guerre est déclarée", ondanks de vele doktersbezoeken en talrijke hospitaalscènes, zeker geen medische casestudy geworden.

Zelf omschrijft regisseuse Valérie Donzelli haar tweede langspeler nog het liefst als een soort actiefilm: “Un film physique, intense, vivant!”. Een film waarin de hoofdpersonages, in casu de jonge ouders, zich als het ware halsoverkop in een avontuur storten. Een avontuur dat ze nooit gewild of gezocht hebben, maar waarin ze niet zozeer tegen de dood dan wel voor het leven willen vechten. Op een bepaald moment vraagt de man waarom dit drama juist hen moet overkomen? En de vrouw antwoordt als het ware intuïtief, maar zeer overtuigd: “Parce qu’on est capable de surmonter ça”. Omdat we het aankunnen.

"La guerre est déclarée" begint met een soort proloog, waarin een moeder met haar achtjarig zoontje naar het ziekenhuis gaat voor een controle. Daarna springt de film een heel eind terug in de tijd. Op deze manier wordt dus eigenlijk al "verklapt" dat de jonge Adam de beproeving heeft doorstaan. Waarom? Omdat het duidelijk niet de bedoeling van de filmmakers was om zomaar wat suspense te creëren met het al dan niet overleven van een baby als inzet. En trouwens: wat heet overleven? Later in het verhaal, wanneer duidelijk is geworden dat Adam het gevecht tegen de kankercellen gewonnen heeft, houdt één van de artsen toch nog een slag om de arm wanneer hij zegt: “Hij heeft nu weer net evenveel kans als iedereen om een tumor te ontwikkelen.”

De wil om een echte film te maken

Er is natuurlijk nog een andere reden waarom de cineaste van het (al dan niet) overleven van het kind niet de centrale premisse wilde maken. Het drama in kwestie is haar namelijk zélf overkomen. En haar zoontje Gabriel heeft het overleefd. Hij is het trouwens zélf die het rolletje van de achtjarige Adam vertolkt in "La guerre est déclarée", maar de film heeft hij toch nog niet in zijn geheel mogen bekijken.

Behalve de regie stond Valérie Donzelli ook in voor het scenario van "La guerre est déclarée". Ze deed dat samen met haar man Jérémie Elkaïm, de vader van Gabriel. En op de koop toe vertolken ze ook nog eens de beide hoofdrollen. Dat zij daarbij van navelstaarderij beschuldigd konden worden, hield hen niet echt bezig.

Voor hen was het niet zozeer kwestie van ab-so-luut hun eigen verhaal te willen vertellen. Ook niet als vorm van therapie. Ze wilden die autobiografische elementen wel gebruiken om eerst en vooral een echte film te maken, met alles erop en eraan. En dus ook met de nodige inbreng van fictieve elementen. Zoals? De namen van de hoofdpersonages, namelijk Roméo en Juliette. Als zij elkaar voor het eerst ontmoeten en de vonk overspringt, merken ze pas daarna hoe hun gecombineerde voornamen een mythische weerklank hebben. En ze lachen, verliefd en onbezorgd: "Nu moet er ons wel iets heel ergs overkomen."

Jan Temmerman

La guerre est déclarée (Fra)

regie: Valérie Donzelli
met: Valérie Donzelli, Jérémie Elkaïm, Gabriel Elkaïm
release: woensdag 31 augustus