Het onbenoembare leed van de ouders

Vader Appeltans was niet in de assisenzaal deze ochtend. Hij had dinsdag een bolwassing gekregen van de voorzitter omdat hij zijn ongenoegen over een getuigenverklaring al te zeer duidelijk had gemaakt. Deze middag werd het ook moeder Van Uytsel te veel tijdens de vragen over het verslag van de wetsgeneesheer. Er komen barsten in het pantser, er zijn grenzen aan wat draaglijk is. En ook al doe ik ook zo mijn best om het te begrijpen, hun leed is onbenoembaar.

Maar wat brengt de nabestaanden van Annick, Shana en Kevin naar de rechtszaal? Het maakt deel uit van het louteringsproces, zo wordt gezegd. Alleen door het volgen van het assisenproces kan de bladzijde worden omgedraaid, kan het rouwproces worden voltooid. Met de veroordeling en de bestraffing van de moordenaar als sluitstuk.

De ouders, grootouders, broers en zussen willen een antwoord op vele vragen. Vooral op de vraag naar het "waarom". Maar laat net die vraag - tot nog toe - onbeantwoord zijn gebleven. En ik zie weinig elementen die in de toekomst naar een antwoord zouden kunnen leiden.

En toch moeten ze het zeker weten: dat hun kind gewoon op het verkeerde moment op de verkeerde plaats was, dat er geen sprake is van ook maar een heel klein beetje eigen schuld.

Openbaar en tegensprekelijk

De nabestaanden zijn goed voorbereid op het proces, heb ik gelezen, met dank aan hun meestal zeer ervaren raadslieden. Ze hadden de pers gevraagd om hen met rust te laten, een verzoek dat probleemloos is ingewilligd. Ze werden en worden hoofs en omzichtig behandeld door het Hof en de openbare aanklager, op dat ene incident na.

Maar een assisenproces is en blijft openbaar en de debatten tegensprekelijk. En dus moeten de nabestaanden "omkunnen" met vragen - al dan niet suggestief - die pijn doen; met antwoorden - al dan niet naar waarheid - die pijn doen; met beelden die pijn doen; met getuigenissen die op een of andere wijze afbreuk doen aan het ideaalbeeld dat ze van hun zoon of dochter koesteren.

Of wanneer de levende dochter die ze zich herinneren in de deskundige uitleg van de wetsgeneesheer - hoe kies en voorzichtig die zich ook uitdrukt - tot een "voorwerp", een studieobject wordt herleid. Wanneer verwondingen worden getoond of replica's van schedels.

Dat is dus allemaal min of meer dagelijkse kost voor de nabestaanden. In die zin lijkt het bijwonen van het proces tegen Ronald Janssen een noodzakelijk kwaad, waar ze doorheen moeten om rust te vinden.

Stel uzelf de vraag

U moet zich met mij afvragen: zou ik de confrontatie aankunnen? Zou ik er al die hartenpijn en slapeloze nachten en machteloze woede en beschadigd rechtvaardigheidsgevoel voor over hebben? Ik houd mijn antwoord in beraad en voor mezelf.

Louis van Dievel