Vlaming vindt moeilijk weg naar geestelijke zorg

Vlamingen vinden moeilijk de weg naar de geestelijke gezondheidszorg. Amper een derde van de Vlamingen weet wat een CAW, een Centrum voor Algemeen Welzijnswerk, of een CGG is, een Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg. Daar kan iedereen terecht voor professionele hulp bij psychische problemen.

De nood aan psychologische bijstand is hoog. Uit onderzoek blijkt dat 15% van de Vlamingen ooit in zijn leven een depressie krijgt. Ook het zelfmoordcijfer in Vlaanderen blijft stijgen. In 2009 hebben 1.102 mensen zelfmoord gepleegd, dat zijn er 3 per dag. In vergelijking met Nederland zijn er in ons land dubbel zoveel zelfmoorden. Na Finland heeft ons land het hoogst aantal zelfmoorden in 2009.

Nochtans is er een zogenoemd zelfmoordpreventieplan in Vlaanderen, er is ook de zelfmoordlijn waar vrijwilligers een luisterend oor bieden. Maar de diensten zijn nog niet goed genoeg bekend bij de meeste Vlamingen. Amper een derde weet dat er opvangcentra bestaan, de CAW's en CGG's. En bij deze centra zijn er lange wachtlijsten.

Het feit dat de hulpcentra niet bekend zijn bij de Vlamingen, kan het verschil in de cijfers met Nederland verklaren. Daar kent twee derde van de bevolking het bestaan van deze centra. De eerstelijnshulp is er ook uitgebreider en psychotherapie wordt er terugbetaald door de ziekteverzekering (bij ons is dat niet het geval). Bij Nederlanders is er ook minder schaamte dan bij Belgen om te praten over psychische problemen.

Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) heeft momenteel een plan uitgerold om psychische problemen en zelfmoord uit de taboesfeer te halen. Zo zijn er nu veel spotjes van "Te Gek?!" om zo geestelijke gezondheidsproblemen bespreekbaar te maken.

Wat kan er veranderen?

VRT-collega Bart Schols heeft een boek geschreven over zelfmoord in Vlaanderen. Volgens hem is het raadzaam om één grote toegangspoort te maken voor iedereen met geestelijke problemen. "Je hebt de Zelfmoordlijn, je hebt ook Tele-Onthaal en die ruziën soms over welk telefoonnummer er onder een reportage op televisie moet staan. Onwaarschijnlijk is dat", zegt Schols in "Het journaal".

"Je hebt ook verschillende websites: fit in je hoofd, ga voor geluk,... als ik zwaar depressief zou zijn, dan zou ik het zelf niet meer weten. Ik denk dat er nood is aan één duidelijke website waar kan worden doorverwezen."

In het hoofd, niets aan te doen?

Een van de misvattingen over zelfmoord is dat wie met plannen in het hoofd rondloopt en het echt wil, uiteindelijk toch zelfmoord zal plegen. "Dat klopt volgens mij niet", zegt Schols. "Er is altijd een genetische factor maar dat is nooit het hele verhaal. Zelfmoord is nooit het resultaat van één enkele oorzaak, het is een combinatie van factoren."

"Mensen die een poging gedaan hebben, gaan zelf achteraf meestal de hulpverlener opbellen. Uit deze gesprekken is vaak af te leiden dat de zelfmoordpoging vooral een schreeuw is voor een ander leven, dan een keuze voor de dood. De zaak is hen dan niet in een tunnel te laten terechtkomen waar ze niet meer uitraken. De hulpverleners, maar ook de maatschappij, moeten er alles aan doen om dat te vermijden."

Wie vragen heeft over zelfmoord, kan terecht bij de Zelfmoordlijn op het nummer 02/649.95.55, of bij Tele-Onthaal op het verkorte nummer 106.