Nobelprijs voor Vrede gaat naar drie vrouwen

Het Nobelcomité heeft beslist om de Nobelprijs voor de Vrede van 2011 te verdelen tussen 3 laureaten. Het gaat om Ellen Johnson Sirleaf, de presidente van het West-Afrikaanse land Liberia, en Leymah Gbowee en Tawakell Karman, 2 activistes voor vrouwenrechten.
Ellen Johnson Sirleaf, Leymah Gbowee en Tawakell Karman

Het comité maakte de winnaars bekend op een persconferentie in Oslo. De drie vrouwen krijgen de prijs voor hun inzet voor vrouwenrechten. "Echte democratie en blijvende vrede kunnen we niet bereiken zolang vrouwen niet dezelfde mogelijkheden hebben als mannen", klonk het.

De bekendste naam van de drie is Ellen Johnson-Sirleaf, het eerste en voorlopig enige vrouwelijke staatshoofd in Afrika. Zij slaagde erin om het door een burgeroorlog verscheurde Liberia opnieuw uit de economische en sociale ellende te trekken.

Ze is half Liberiaans, half Duits, en groeide op in de hoofdstad Monrovia. Haar ouders waren arm, maar ze kon toch economie gaan studeren. Ze was een tijdlang minister, tot aan de militaire staatsgreep in 1980. Daarna volgden een aantal internationale posten: bij de wereldbank, bij Afrikaanse banken, als vredesbemiddelaar.

In 1985 deed ze mee aan de verkiezingen. Het regime van dictator Samuel Doe gooide haar de cel in. Daarom steunde ze de opstand van Charles Taylor, die ze later afviel. In '97 probeerde ze het nog eens, maar moest ze de duimen leggen voor Taylor. Bij de omstreden verkiezingen in 2005 haalde ze het wel en dit jaar werd ze herkozen.

Ook Leymah Gbowee is een Liberiaanse. "Women of Liberia Mass Action for Peace", de vredesbeweging die ze oprichte, zorgde in 2003 mee voor een einde aan de bloedige burgeroorlog, waarna Ellen Johnson Sirleaf presidente kon worden. Gbowee voert ook campagne voor een grotere deelname van vrouwen bij verkiezingen en zet zich in voor vrouwenrechten in heel West-Afrika.

De derde laureate, Tawakell Karman, is een Jemenitische journaliste. De voorzitster van "Vrouwelijke journalisten zonder boeien" krijgt de prijs voor haar strijd voor betere vrouwenrechten, voor en na het begin van de volksopstand in het woelige Jemen, waar sinds februari wordt  geprotesteerd tegen het regime van president Ali Abdullah Saleh.

Karman is een van de leiders van de protestbeweging. Ze heeft al gereageerd op de Arabische nieuwszender Al Jazeera. Ze zegt dat de prijs een bekroning is voor alle betogers van de Arabische Lente.

Erkenning

In een reactie zegt Johnson-Sirleaf dat de Nobelprijs een beloning is voor heel het Liberiaanse volk. "Ik ben heel blij met deze prijs die het resultaat is van mijn jarenlange strijd voor de vrede. Ik deel deze prijs met Leymah Gbowee, het is dus een prijs voor alle Liberiaanse vrouwen" aldus de presidente die eraan toevoegde dat iedereen moet blijven werken voor de vrede.

Leymah Gwobee, die het nieuws te horen kreeg in de VS waar ze een boek voorstelt, zegt dat haar prijs er een is voor alle Afrikaanse vrouwen. "Het is een prijs voor de vrouwen in het algemeen, maar speciaal voor de Afrikaanse vrouwen. Het is een erkenning dat vrouwen iets te zeggen hebben. Voortaan zal niemand meer onze rol kunnen minimaliseren" aldus Gwobee.

Tawakell Karman vindt dat de Nobelprijs een overwinning is voor de revolutie in Jemen en een erkenning van de internationale gemeenschap van het onvermijdelijke succes van die revolutie. Ze draagt haar prijs op aan alle militanten van de Arabische Lente. "Ik ben heel blij, ik had helemaal niet verwacht de prijs te krijgen, ik wist zelfs niet dat ik was voorgedragen", aldus Karman.