Werd Vincent van Gogh per ongeluk vermoord?

"Vincent van Gogh heeft geen zelfmoord gepleegd, maar is per ongeluk gedood." Dat is de stelling die Steven Naifeh en Gregory White Smith poneren in "Van Gogh: The life", een nieuwe, 900 pagina's tellende biografie over de Nederlandse schilder.

Tot nu toe werd aangenomen dat Vincent van Gogh (1853-1890) op 29 juli 1890 zelfmoord gepleegd had in een veld in Auvers-sur-Oise.

De Amerikaanse auteurs Steven Naifeh en Gregory White Smith opperen in hun nieuwe biografie over de schilder dat het waarschijnlijker is dat hij per ongeluk neergeschoten is door twee jongens die een "slecht functionerend wapen" hadden.

De auteurs zijn na 10 jaar studie tot deze conclusie gekomen. "Het is voor ons duidelijk dat hij dat veld niet ingegaan is met de intentie zichzelf te doden", aldus Naifeh aan BBC News. Van Gogh is volgens hen waarschijnlijk per ongeluk gedood door twee jongens die met een pistool aan het spelen waren en die de schilder eerder al gepest hadden. Deze hypothese vinden zij geloofwaardiger dan de officiële feiten.

"Theorie is onvoldoende onderbouwd"

Leo Jansen, conservator van het Van Gogh Museum in Amsterdam, vindt de nieuwe theorie over de dood van Van Gogh onvoldoende onderbouwd.

Volgens Jansen leunen Naifeh en White Smith erg op een verklaring van een destijds 16-jarige jongen die wel bekend was, maar waar eerder nooit veel aandacht aan besteed was.

"We volgen hen niet. Nog steeds blijven heel veel vragen niet opgehelderd", aldus Jansen. Hij had de eerste versie van het manuscript gelezen en van zijn commentaar voorzien. Die is echter niet altijd overgenomen.

"Het beste boek over Vincent van Gogh"

Jansen vindt wel dat de schrijvers met het boek goed werk geleverd hebben. Zo hebben ze volgens hem een nieuwe, samenhangende visie op het karakter van de schilder en op zijn drijfveren ontwikkeld. Centraal staat daarbij de problematische relatie die hij met zijn familie zou hebben gehad.

De Nederlandse schrijver Bas Heijne noemde het nieuwe boek in "Joos" op Radio 1 zelfs "het beste boek over Vincent van Gogh". "Ze maken een dieper geëtst portret van hem, ze hebben enorm veel materiaal over hem verzameld en ze blijven heel dicht bij hem. Je leeft op een heel directe manier met hem mee en dan komt er een ander beeld van Van Gogh uit dan het typische beeld. Hij komt er onaangenaam uit, hij is zeker niet de heilige die men er later van heeft willen maken."