"Ja, alles oké, alleen een beetje koud hier"

Vandaag vindt de 6e Zuiddag plaats. Ruim 10.000 leerlingen uit 130 scholen in Vlaanderen en Brussel gaan een dagje uit werken voor het goede doel. Wij gingen een kijkje nemen op een "opwarmdag" in het Technisch Instituut O.L.V. in de Hoogstraat in Oudenaarde. De opwarmdag was er vrij letterlijk te nemen en de leerlingen waren enthousiast.

Elke leerling die uit werken gaat vandaag, verdient 40 euro. Dat geld wordt integraal doorgestort naar een ngo die de Zuiddag het meest heeft kunnen overtuigen. Dit jaar is dat de ngo Trias, die een jongerenproject coördineert met de Masaï in het noorden van Tanzania.

Voor de gelegenheid zijn 12 Masaï-jongeren naar België gereisd om hier presentaties te geven. Zij komen de leerlingen uit het hoger middelbaar persoonlijk uitleggen waarvoor het geld gebruikt zal worden. De 12 Tanzanianen hebben zich in zes groepjes van twee verspreid over heel Vlaanderen, om zo veel mogelijk jongeren te kunnen bereiken met tientallen presentaties.

Wanneer we de zaal binnenstappen om de laatste presentatie van de voormiddag mee te volgen, galmen op de achtergrond nog de klanken van de djembe-sessies een zaal verder.

Nieuwe toekomst voor de jonge Masaï: ondernemerschap opstarten

Mayani (20) en Maneno (19) geven er aan de hand van een diapresentatie met sleutelwoorden concrete uitleg over het project in hun regio. Ze spreken Engels, maar hun uitleg wordt nog eens netjes vertaald naar het Nederlands.

Het probleem van de nomaden in het Noord-Tanzania is de oprukkende droogte. Hun vee sterft en omdat ze afhankelijk zijn van hun dieren kunnen ze niet langer overleven op de oude manier. Velen gaan hun geluk zoeken in de stad, maar velen keren daarna ook weer terug, na een mislukte passage, en brengen dan bovendien soms het HIV-virus mee.

Om de plattelandsvlucht tegen te gaan, wordt een soort ondernemingscentrum opgestart, een ontmoetingsplaats voor jongeren om te brainstormen, info en kennis uit te wisselen en de krachten te bundelen, en zo jonge ondernemers te worden. Concreet willen ze handel drijven in maïs, zonnebloemolie en bonen. Dat gebeurt onder de koepel van de kleine landbouworganisatie MviWamo. Er wordt gewerkt met microkredieten, en de overheid heeft ook al grond gedoneerd, want het verzamelde geld zal maar een deel van de kosten dekken.

Het idee slaat aan: bij de start in 2008 waren er 50 aangesloten leden, vorig jaar 850 en momenteel zelfs al 1.300. Naast het “business centre” moet er onderwijs komen over aids, ondernemerschap en landbouwtechnieken. Jonge Tanzanianen moeten met de pc en het internet leren werken. Er wordt een filmpje getoond, en het eindigt met een handklapsessie: eerst stevig in de handen wrijven om ze op te warmen en dan bij het woord “fire” in de handen klappen.

Bart gaat aan de slag als verkoper in een kledingzaak

De leerlingen reageren positief. Vooral omdat het zo concreet wordt waar hun donatie naartoe gaat, valt het project in goede aarde, is de rode draad.

Bart (16) gaat in de Zara in de Veldstraat in Gent kleren verkopen. “Het is een originele manier om aan geld te komen. In het begin vraag je je af: waar zal het geld precies naartoe gaan, maar dat is nu duidelijk. En het is voor ons ook een vorm van solliciteren.”

Amber (16) gaat aan de slag bij Rifolos, waar ze telefoons zal beantwoorden en administratief werk zal doen. “We staan er volledig achter. Het is eens iets anders en we zijn zeker dat het geld naar daar gaat.”

“Ik mag meewerken aan de avondshow van MNM”, zegt Jolien. De plaatsjes waren duur, maar haar sollicitatiebrief en motivatie, en daarna een persoonlijk gesprek hebben de VRT-radiozender blijkbaar kunnen overtuigen. Jolien gaat meewerken bij het bedenken van de onderwerpen. Over het project zegt ze: “Iedereen is enthousiast. Er zijn mensen die minder kansen krijgen dan wij.”

“Schoolvoorbeeld van een win-winsituatie”

Davinia Parmentier en Christine Browaeys hebben het project getrokken op de school, al benadrukken ze dat ze ook veel steun en medewerking hebben gekregen van collega’s en directie.

Ze hebben voor de opwarmdag enkele workshops georganiseerd, met Afrikaanse dans en djembe. De leerlingen dansen goed mee en krijgen het er zelfs warm van. Daarnaast is er dus de infosessie en eerder was ook al een film getoond over het onderwerp: “Si le vent soulève le sable”, over welke verwoestende gevolgen droogte kan hebben.

Ook Davinia benadrukt de goede wisselwerking tussen de verschillende schakels in het project, zoals de scholen, bedrijven, en de ngo’s: “Als we het hebben over win-winsituaties, dan is dit er het schoolvoorbeeld van. Dit is een heel waardevol initiatief. En daar mag voor de leerlingen iets tegenover staan. Vandaar deze opwarmdag.”

“It’s okay here, but it’s a bit cold”

De vijfdejaars van de school hebben allemaal zelf werk gevonden. Eén leerling gaat zelfs meedraaien op het secretariaat. Anderen gaan aan de slag bij de plaatselijke bakker, in het frituur, of als schoenenverkoper. Nog iemand anders gaat gewoon een dag klussen bij de familie.

Ine Schockaert, de campagneleidster van Zuiddag, zegt dat bij meisjes schoenen verkopen heel populair is, terwijl bij jongens veel vraag was naar de vacature van voetbaltrainer.

Vandaag gaan de 12 Tanzaniaanse jongeren op “jobsafari”: ze gaan op verschillende locaties kijken hoe de jobs worden ingevuld. Mayani ziet het allemaal wel zitten, al is er één klein minpuntje aan België: het is hier heel koud. En alsof het niet koud genoeg is buiten, kregen ze onlangs voor het eerst in hun leven ijscrème te proeven. Waarom kan ijs niet opgewarmd worden eigenlijk?

Michaël Torfs