Sakharov-prijs voor voortrekkers Arabische Lente

Het Europese Parlement heeft de jaarlijkse Sakharov-prijs, de prijs voor vrijheid van denken, toegekend aan vijf voortrekkers van de Arabische omwentelingen.
Ben Ali bezocht Bouazizi nog in het ziekenhuis.

Vijf laureaten krijgen dit jaar de Sakharov-prijs, ter waarde van 50.000 euro.

Mohammed Bouazizi wordt postuum geëerd. Hij stak zichzelf op 17 december 2010 in brand uit onvrede met de corruptie in Tunesië. Dat was het startschot van tal van opstanden, die ook zijn oversloegen naar andere Arabische landen. Bouazizi overleed begin januari, 10 dagen voor president Ben Ali aftrad.

Ahmed al-Zubair Ahmed al-Senussi is een andere laureaat. De Libiër, die kritiek had geuit op Moe'ammar al-Khaddafi, bracht 31 jaar in de gevangenis door.

Ook twee Syriërs kregen de prijs. De advocaat Razan Zeitounah is een van de leiders van een oppositiecomité, dat protesten organiseert tegen president Bashar al-Assad. Ali Farzat is een bekende cartoonist. Hij werd in augustus mishandeld door de ordediensten, zijn handen werden verbrijzeld.

De vijfde laureaat is de Egyptische Asmaa Mahfouz. Zij riep op internet op tot massale protesten. Honderdduizenden mensen kwamen naar het Tahrirplein in Caïro. Ze werd een tijdlang opgepakt door de Militaire Raad, die aan de macht is sinds president Hosni Moebarak werd verdreven. Opvallend is dat niemand uit Jemen, waar ook al maanden wordt geprotesteerd, de prijs krijgt.

Winnaars in mooi gezelschap

Sakharov is een Sovjetdissident die in 1975 de Nobelprijs voor de Vrede kreeg. Hij staat bekend als "de vader van de Russische atoombom", maar streed daarna jarenlang tegen kernwapens. Hij overleed in ballingschap in Siberië.

Sinds 1988 reikt de Europese Unie jaarlijks de Sakharovprijs voor de vrijheid van denken uit. De Sacharovprijs wordt toegekend "aan uitzonderlijke persoonlijkheden die strijden tegen intolerantie, fanatisme en onderdrukking. Naar het voorbeeld van Andrei Sacharov getuigen de winnaars van de Sakharovprijs van de moed die nodig is om de mensenrechten en de vrije meningsuiting te verdedigen".

Vroegere winnaars zijn onder anderen de voormalige Zuid-Afrikaanse president Nelson Mandela en de vorige secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Kofi Annan.