Gelijke rechten voor M/V op Britse troon

Zonen en dochters van elke toekomstige Britse koning zullen voortaan gelijke rechten hebben op de troon. De landen die deel uitmaken van het Britse Gemenebest hebben dat officieel goedgekeurd.

Na het huwelijk van prins William en Kate Middleton in april van dit jaar kwam het debat over de modernisering van de troonopvolging in Groot-Brittannië opnieuw op gang. Tot nu toe gaat de troon naar de eerstgeboren zoon van het Britse staatshoofd. Alleen als er geen zonen zijn, maakt de oudste dochter aanspraak op de troon. Dat was onder meer zo bij koning George V, de vader van de huidige koningin Elizabeth II. De procedure voor de troonopvolging was dus niet bepaald anno 2011 te noemen, een emancipatie drong zich op.

De wetten voor de troonopvolging zijn meer dan 300 jaar oud en een beslissing om die regels te veranderen, kan Groot-Brittannië echter niet op eigen houtje nemen. Die moet worden voorgelegd aan de 16 landen van het "Commonwealth" of het Britse Gemenebest die officieel koningin Elizabeth II als staatshoofd hebben. De staatshoofden en regeringsleiders van die landen houden momenteel een bijeenkomst in Australië, waar koningin Elizabeth op staatsbezoek is (kleine foto links).

De voorbije maanden werkte de Britse premier David Cameron aan een document over de troonopvolging. De voorstellen zijn nu voorgelegd aan de vergadering van de Commonwealth in Australië en unaniem goedgekeurd. Concreet houdt de wijziging in dat zonen en dochters van elke toekomstige Britse koning voortaan gelijke rechten zullen hebben op de troon. De nieuwe wetgeving is van toepassing op de afstammelingen van de Prins van Wales, kroonprins Charles. Met andere woorden, als het eerste kind van prins William en Kate een dochter zou zijn, zou zij voorrang hebben op de troon, vóór eventuele jongere broers.

Naast de troonopvolging is er nog iets anders fundamenteels gewijzigd. Het is voortaan niet langer verboden voor de koning of koningin (of voor de troonopvolger) om te trouwen met een katholiek. De Britse monarch, die ook het hoofd is van de Britse kerk, moet wel anglicaan blijven.

"Wijze waarop monarchie werkt voor altijd veranderd"

"Dat een jongste zoon koning zou worden in plaats van een oudste dochter, gewoon omdat hij een man is, of dat een toekomstige koning met iemand van eender welk geloof kan trouwen behalve met een katholiek, is een tegenstrijdig idee in de moderne landen die we geworden zijn", zei premier Cameron op een persconferentie (kleine foto links). De Australische premier Julia Gillard had het over een historisch moment. "Deze veranderingen lijken vanzelfsprekend, maar we mogen hun historische belang niet onderschatten. Zij zullen voor altijd de geschiedenis en de manier veranderen waarop de monarchie werkt."

De wijzigingen aan de troonopvolging impliceren dat een aantal eeuwenoude historische wetsdocumenten moeten worden aangepast, zoals de Bill of Rights uit 1689 (die de basis legde voor een democratische parlementaire monarchie, nvr) en de Act of Settlement uit 1701 (die bepaalde dat rooms-katholieken van de troon worden geweerd en dat troonsopvolgers niet met een katholiek mogen huwen, nvr).

De Britse koningin Elizabeth II is 85 jaar en zit volgend jaar 60 jaar op de troon. Haar zoon, kroonprins Charles, is 63 en heeft de eer om de langst wachtende troonopvolger uit de Britse geschiedenis te zijn. Zijn zoon, prins William, is 29 en de volgende in lijn voor de troon. Hij trouwde in april van dit jaar met Kate Middleton. Sindsdien wordt er door de Britten druk gespeculeerd over de komst van een baby. Voor zover bekend, is Kate nog niet zwanger...