Willy De Clercq, een man met een lange carrière

Oud-minister en voormalig PVV-voorzitter Willy De Clercq is 84 jaar oud geworden. Hij had een rijkgevulde politieke carrière. Hij wordt algemeen beschouwd als politieke vader van oud-premier Guy Verhofstadt en is ook grootvader van de Gentse eerste schepen Mathias De Clercq.

Gentenaar Willy De Clercq wordt geboren op 8 juli 1927. Zijn vader is een kleine industrieel, zijn moeder huisvrouw. Hij studeert rechten aan de Rijksuniversiteit Gent en de Vrije Universiteit Brussel. Een succesvolle carrière in de advocatuur wenkt, maar de roep van de politiek is sterker.

De jonge Willy De Clercq is in zijn studententijd al actief bij het Liberaal Vlaams Studentenverbond, waar hij zich in 1950 laat opmerken met een betoog tegen de terugkeer van koning Leopold III. We zijn dan in volle koningskwestie.  

In 1952 wordt Willy De Clercq een eerste keer gekozen tot gemeenteraadslid in Gent. De naam De Clercq zou uitgroeien tot een begrip in Gent. De unitaire liberalen zijn op dat moment nog geen electoraal succes, maar met De Clercq zou dat veranderen. 

Nationaal politiek zwaargewicht

In 1958 komt Willy De Clercq een eerste keer in de Kamer van Volksvertegenwoordigers, waar hij zich ontpopt tot specialist in financiële en budgettaire zaken.

In 1960 wordt hij een eerste keer lid van de regering, als staatssecretaris voor Begroting. Bij de verkiezingen van 1965 gaan de liberalen boven de grens van 20 procent.

Van 1966 tot 1968 is De Clercq vicepremier en minister van Begroting in de regering-Vanden Boeynants. Uit die periode dateren ook de eerste regeringsmededelingen, die in die tijd heel erg revolutionair ogen, maar vandaag bijzonder oubollig lijken. In 1968 valt Vanden Boeynants over de kwestie "Leuven Vlaams". Bij de daaropvolgende verkiezingen verliezen de liberalen terrein, maar De Clercq zelf behaalt wel een goede persoonlijke score. 

In de periode 1972-1973 wordt De Clercq een eerste keer partijvoorzitter van de Partij voor Vrijheid en Vooruitgang (PVV), zoals de Vlaamse liberalen zichzelf dan noemen, maar in 1973 roept de federale regering hem terug en wordt hij vicepremier en minister van Financiën in de regeringen-Leburton en -Tindemans.

Als Tindemans in 1977 de liberalen naar de oppositiebanken verwijst, neemt Willy De Clercq de leiding van de PVV weer in handen, in opvolging van Frans Grootjans. In 1981 hijst Wilfried Martens (CVP) de liberalen weer aan boord en wordt Willy De Clercq zijn secondant: vicepremier, minister van Financiën en minister van Buitenlandse Handel. De Clercq is dan op het hoogtepunt van zijn politieke carrière.

Het zijn woelige politieke jaren, met in 1982 de pijnlijke devaluatie van de Belgische frank. In 1984 houdt De Clercq het voor bekeken in België en gaat hij naar Europa. Intussen is hij er wel in geslaagd om de beloftevolle Guy Verhofstadt te lanceren in de politiek.

De lokroep van Europa en het einde

In 1985 wordt de Belgische topliberaal lid van de Europese Commissie van Jacques Delors. Vier jaar lang beheert hij de topportefeuille van Buitenlandse Betrekkingen en Handel.

Na zijn passage in de Commissie wordt hij nog lid van het Europees Parlement, waar hij een zitje heeft van 1989 tot 2004. Het Europees halfrond als uitbolplaats voor oudere politici is dan nog een heel normale zaak.

Zijn laatste politieke wapenfeit reserveert de Clercq voor de nationale politiek. Op een partijcongres van de VLD in 2004 houdt hij een vurig pleidooi opdat de Vlaamse liberalen de rangen zouden sluiten. De VLD wordt op dat moment verscheurd door een intern conflict over het migrantenstemrecht. Guy Verhofstadt - op dat moment premier - is enorm ontroerd door de retorische kracht van zijn politieke vader.

Daarna gaat het achteruit met de gezondheidstoestand van de grote liberale politicus. Vanaf 2007 verblijft hij in een rustoord, na een val van een trap.

Met Willy De Clercq verdwijnt een van de meest markante liberale politici van de voorbije decennia. Hij was trouwens ook minister van staat. Dat heeft veel te maken met zijn charisma, zijn retorisch talent en zijn gevoel voor de media.