De edele kunst van het signeren

Aan de ingang van de boekenbeurs deed ik mijn laatste vier inkomkaartjes (à 8 euro per stuk) cadeau aan een gezin met twee kinderen. Ze waren eerlijk en zegden er gelijk bij dat ze mijn boek niet zouden kopen, ze waren daar om leesvoer voor de kinderen in te slaan. Gisteren mochten er 9.000 mensen gratis binnen, vanaf vandaag is het dus betalen geblazen en ik vind 8 euro te veel.

Ik begaf mij terstond naar hal 4, alwaar ik Paul D'Hoore hoopte aan te treffen aan zijn vaste signeertafel. Ik wilde namelijk een boek van zijn hand waarmee ik fortuin hoopte te maken inruilen voor zijn nieuwste bestseller: 99 tips om minder belastingen te betalen. Helaas, hij was er niet. Dat was ook op de VRT al zo: als je hem nodig had, was hij onvindbaar.

Herman Brusselmans was wel op post: hij zag er goed uit, veel beter alvast dan zijn amoureuze beslommeringen laten vermoeden. Lang geleden, in het pioniersjaar van Radio Donna, presenteerde hij samen met Walter Grootaers een programma. Sindsdien ben ik altijd blij als ik hem zie. Ik weet niet of het omgekeerde ook waar is, het is ook niet belangrijk. "De laatste mannen" heette dat programma op Donna, en het was een aanfluiting van de huppelradio die de pseudocommerciële zender wilde maken. Maar ik dwaal af.

Ik installeerde mijzelf op een kruk bij uitgeverij Vrijdag. De eerste signeerdag is zoals de eerste schooldag. Je zit inmiddels al in het achtste leerjaar of zo, maar je bent nog wel zenuwachtig. Het viel mee. Ik signeerde voor Sylvia, voor bomma en moeke, voor Dirk, voor Clara, Eddy en Luc, voor Peter die in een rolstoel zat, en voor nog wat mensen van wie ik de Vlaamse voornaam vergeten ben.

De tijd vloog voorbij, dat is een goed teken. Naast mij zat een (relatieve) nieuweling in het schrijversvak: Pepijn Lievens. Hij had niets te doen. Ik schrijf dit niet uit leedvermaak. Het herinnert mij aan mijn eerste jaar op de boekenbeurs, toen ik als debutant urenlang met mijn vingers zat te draaien, terwijl collega Greet De Keyzer naast mij een volledige druk van haar eerste Amerikaboek signeerde.

De mensen stonden in een lange rij voor een boek met een beperkte houdbaarheid. Ik heb mij het boek van Pepijn Lievens aangeschaft. Niet uit compassie maar uit interesse. "Vlucht van pluizen" is de titel. Er staat een beeld van een dood vogeltje op de cover.

In de rij staan doen de mensen nog altijd, maar ik heb de indruk dat het met de idolatrie wat minder is dan pakweg twee of drie jaar geleden, toen Piet Huysentruyt alle records sloeg. Die eer lijkt nu weggelegd voor Jeroen Meeus. En in mindere mate voor Aspe. Ook jeugdauteurs van wie ik nog nooit heb gehoord (maar dat ligt aan mijn hoge leeftijd) worden belegerd door kinderen, al dan niet vergezeld van hun ouders. Marc De Bel is ook nog altijd populair. Hij verdient een ridderorde.

Hoe doe je dat signeren ?

Hoe doe je dat signeren? Dat wordt mij wel eens gevraagd. Je moet een goed boek hebben, natuurlijk, en liefst meer dan één. Een beetje bekend zijn helpt ook, maar niet altijd. Je vraagt als auteur of het boek voor de koper zelf is of voor zijn man/vrouw/vriendin/kameraad. Je vraagt naar de juiste schrijfwijze van de naam van de begunstigde, want er is niets zo erg als een fout gespelde naam in een boek dat niet meer kan worden geruild.

Je schrijft leesbaar. Je vraagt ondertussen waar ze vandaan komen. Je vraagt of ze al eerder een boek van je gelezen hebben? Of je luistert beleefd en geduldig en vaak ook gewoon geïnteresseerd naar het praatje dat je lezers uit zichzelf aanknopen. Je wenst ze veel plezier met het boek en je wenst ze nog een prettige dag. Simple comme bonjour.

Ik maakte na mijn signeerbeurt nog een wandelingetje door de vier grote zalen van Antwerp Expo. Ik sloeg een praatje met Pol Goossen uit "Thuis", voor wie ik een verzoek had maar waarover ik nog helemaal niets kan zeggen.

En met Harry Van Oers, die ooit wereldberoemd werd als directeur-generaal of zoiets van het Belgische gevangeniswezen, niet omwille van zijn functie maar omdat hij door een stel topgangsters als schild werd meegenomen bij een ontsnapping uit de gevangenis in Brussel. Harry Van Oers lag op de motorkap van de vluchtwagen, weet u nog?

En zo kwam ik ook bij de winkel van uitgeverij Van Halewyck terecht, een uitgeverij die in BV-boeken concurreert met Lamberigts & Borgerhoff. Daar zaten broederlijk naast elkaar: Jan Leyers, Rik Torfs en Jean-Pierre Van Rossem. Van Rossem keek zo stuurs als van een gewezen vedette kan verwacht worden.

Volgens mij vraagt hij niet eens naar de naam van de mensen die in een vlaag van, tja van wat? een van zijn boeken willen kopen. Jan Leyers signeerde volop zijn "De weg naar Avondland", poseerde gewillig op de foto met jonge meisjes en rijpere dames. Jan Leyers is niet alleen een crack, hij wordt ook mooier met de jaren.

Wat niet van Rik Torfs gezegd kan worden, maar die is dan weer nog altijd dezelfde vrolijke, erudiete en aimabele man van voor zijn verkiezing tot CD&V-senator. En hij schrijft goed. ik ben een fan van zijn columns. We koutten over ons beider vriend Siegfried Bracke. Hij informeerde naar de nieuwe hoofdredacteur voor de VRT-nieuwsdienst. ik kon hem verzekeren dat ik het niet zou worden.

Dirk Tieleman heb ik helaas gemist bij Van Halewyck. Net gemist. Ik heb mij laten vertellen dat hij (weliswaar samen met Marc Geenen van VT4) een boek heeft geschreven over het pedofilieschandaal binnen de Belgische katholieke kerk, "Turbulente tijden". Die zaak boeit mij uitermate, maar ik ga toch wachten tot hij een sleutelroman schrijft over zijn belevenissen als danser op het ijs. "Private dancer", zou dat geen goede titel zijn?

Louis van Dievel