Digitaal lezen nog niet ingeburgerd in Vlaanderen

Geert Joris, de directeur van Boek.be, verkondigde gisteren bij de opening van de Boekenbeurs dat het papieren boek niet dood is. Toch is er dit jaar extra aandacht voor e-boeken op de Boekenbeurs, want de digitale evolutie zet zich ook door in het boekenvak. Deredactie.be sprak met Jef Maes, het hoofd van het kenniscentrum van Boek.be.
e-reader

In Vlaanderen is het digitaal lezen nog verre van ingeburgerd. Slecht een kleine minderheid leest al eens een boek via een compact digitaal toestel, zoals een e-reader of een tabletcomputer. Veel mensen kennen de toestellen zelfs niet.

Zo heeft één op de vier Vlamingen nog nooit van een e-reader gehoord en kent één op de vijf Vlamingen de iPad niet. Om het grote publiek met deze toestellen vertrouwd te maken staat er dit jaar een e-Paviljoen op de Boekenbeurs waar de laatste nieuwe snufjes op vlak van digitaal lezen worden voorgesteld.

“Slechts 0,6 procent van de boekenverkoop is momenteel digitaal”, zegt Maes. “Maar de cijfers gaan in stijgende lijn. Per jaar wordt een verdubbeling of meer dan een verdubbeling van het aantal verkochte boeken opgetekend. Dat betekent dat tegen 2015 in Vlaanderen 9,6 procent van de boeken in digitale vorm zal verkocht worden. Op een totale boekenverkoop van 16 miljoen boeken, betekent dit toch al iets.”

Het aanbod van Nederlandstalige e-boeken is de afgelopen twee jaar ook gevoelig uitgebreid. “In 2009 waren er 2.900 Nederlandse titels beschikbaar, nu zijn dat er al 10.500”, zegt Maes.

Vooral romans slaan aan in digitale vorm

Het e-boek is momenteel in de eerste plaats een literaire zaak. In de top 20 van de meest verkochte e-boeken staan vooral romans. De anders zo populaire kookboeken komen er bijna niet in voor en ook non-fictie scoort minder goed.

Dat ligt voor een groot stuk aan de technologische beperking van de e-reader, die tot voor kort enkel tekst en foto’s of tekeningen in zwart-wit kon weergeven. “Voor kookboeken wordt er nu wel vaak een digitale toepassing ontwikkeld, de zogenaamde app, die dan kan afgespeeld worden op tablets, zoals de iPad”, zegt Maes. “Maar ook de e-reader-technologie staat niet stil. Er zijn toestellen op komst met kleurenschermen.”

Btw-tarief voor e-boeken hoger dan voor papieren boeken

De kostprijs van e-readers en e-boeken kan er ook voor iets tussen zitten dat het grote publiek nog niet overtuigd is. “Een e-reader heb je nu al voor 150 euro”, zegt Maes. “Maar als het product zijn weg vindt naar het grote publiek, zal de prijs zeker zakken de komende jaren.”

Een roman in digitale vorm kost nu gemiddeld 13,8 euro. “Een vijfde van die prijs is btw”, zegt Maes. De e-boeken zijn in Europa onderhevig aan een btw-tarief van 21 procent, terwijl dit voor gedrukte boeken niet het geval is. Daar geldt een btw-tarief van 6 procent. "Mocht er op e-boeken ook een btw-tarief van 6 procent gelden, dan zouden de meeste een goede 10 euro kosten, wat een stuk goedkoper is dan een papieren boek", aldus Maes.

De boekensector ijvert er dan ook bij de Europese Commissie voor om de discriminatie tussen digitale boeken en gewone boeken op te heffen en eenzelfde btw-tarief te hanteren ongeacht de drager of vorm.

“Het hoge btw-tarief belemmert de doorbraak van digitale boeken in Europa. In de Verenigde Staten is dat hogere btw-tarief er niet en daar is het digitale boek al meer doorgebroken", zegt Maes. In de Verenigde Staten is nu al 20 procent van de boekenverkoop digitaal en sommigen verwachten dat binnen de tien jaar 80 procent van de pure tekstboeken, zoals romans, er digitaal verkocht zal worden.

Volgens Maes zal het papieren boek niet verdwijnen, maar zal binnen tien jaar ook hier een groot deel van de boeken in digitale vorm verkocht worden.

Judit Verstraete

Vandaag lanceert de Boekenbeurs de eerste e-readingkrant in Vlaanderen, met meer info over digitaal lezen.

De top 10 van best verkochte e-boeken in Vlaanderen

  1. "Zomerhuis met zwembad", Herman Koch
  2. "Congo", David Van Reybrouck
  3. "Begraafplaats van Praag", Umberto Eco
  4. "Eten, bidden, beminnen", Elisabeth Gilbert
  5. "Postcriptum", Pieter Aspe
  6. "Blauwe maandag", Nicci French
  7. "Digitaal is het nieuwe normaal", Peter Hinssen
  8. "Code 37, In gods naam", Tille Vincent
  9. "Mannen die vrouwen haten", Stieg Larsson
  10. "Haar naam was Sarah", Tatiana de Rosnay