Speciale laatste wensen en creatief met as

Vandaag is het Allerheiligen, de dag waarop we de doden herdenken. De uitvaartsector heeft de voorbije 10 jaar een enorme evolutie ondergaan, en biedt ook steeds meer uitvaarten op maat aan, met soms zeer specifieke of originele persoonlijke wensen. Bij crematies vindt de as dan weer allerlei creatieve toepassingen.

Nederland is zowat de trendsetter als het aankomt op gepersonaliseerde uitvaarten, vertellen DELA-woordvoerster Marysia Kluppels en Wouter Van Soom van het filiaal aan Gent-Dampoort. DELA werd oorspronkelijk opgericht in Nederland, maar heeft nu ook een stevige voet aan de grond op de Belgische markt. Het uitvaartcentrum aan de Dampoort presenteerde onlangs een doodskist met Harley Davidson achter de vitrine (grote foto), iets wat van meer dan één voorbijganger de aandacht trok.

"Dat personaliseren ligt soms in heel kleine dingen", zegt Marysia Kluppels. "Zo was er iemand die aan de binnenkant van het deksel van de doodskist graag teksten had, persoonlijke dingen die vrienden of familie wilden meegeven, gedichten van de kinderen bijvoorbeeld, of een tekening."

Sommigen willen iets heel speciaals. In Antwerpen was er een man die een grote fan was van trikes (een soort uitgebouwde motor met drie wielen, nvdr). Hij regelde zijn uitvaart zo dat tijdens de afscheidsceremonie zijn as van het crematorium naar de begraafplaats werd gebracht  op een trike. Er waren twee plaatsen, er was dus ruimte voor de ceremoniemeester en de urnedrager om mee te rijden (foto).

In Antwerpen wilden een vrouw "sterven tussen het gras." In haar kist werden kiemzaden aangebracht, zodat het gras kon beginnen te groeien eens ze in de kist lag. De begrafenisondernemer had er een bijzonder nieuwe opdracht bij: de kist elke dag water geven, zodat het gras kon groeien.

In Nederland was er dan weer een grote Elvis-fan die net als "The King" een uitvaart wilde in een roze corbillard. Vaak zijn er aparte wensen wat de koffietafel betreft: waarom geen vat geven, "want ikzelf zou het ook zo gewild hebben."

Een tatoeage van de overledene

Een van de trends of veranderingen die het eerst spontaan worden genoemd in de sector, is de stijging van het aantal crematies. Er zijn ook veel mogelijkheden bijgekomen om die as te bewaren, en daarbij een persoonlijke toets toe te voegen.

In Vlaanderen mogen nabestaanden de as van een overledene overigens pas sinds een vijftal jaar ook thuis bewaren. In Wallonië was dat zelfs pas vorig jaar. "Vroeger was cremeren volgens het katholicisme niet goed. Want het vuur, dat is de hel. Dat is er nu uit."

Waar oorspronkelijk de as gewoon in een (klassieke) urne werd geplaatst, of werd uitgestrooid, kan die nu bijvoorbeeld worden verwerkt in een beeldje (foto), of zelfs gemengd in verf waarmee dan een schilderij wordt gemaakt.

Nabestaanden kunnen hun geliefde ook altijd bij zich dragen in een juweel, in een hangertje. Dat kan gewisseld worden en gekoppeld aan een ander sieraad naargelang de gelegenheid. De overledene kan ook letterlijk in iemand anders zijn huid kruipen. De as kan verwerkt worden in de inkt die gebruikt wordt bij tatoeages. Luguber volgens de ene, geniaal volgens de andere.

"Als diamant zult gij wederkeren"

"Tot stof en as zult gij wederkeren", luidt het op Aswoensdag in de kerk. Tegenwoordig kan die uitdrukking een modernere invulling krijgen, want in zekere zin is het zelfs mogelijk om als diamant terug te keren. Uit de as van de overledene kan een echte diamant gemaakt worden. Uit de asse wordt koolstof gezuiverd, die dan in een cilinder wordt geperst.

Na een proces van 7 tot 14 dagen ontstaat er een diamant. Die ruwe diamant wordt dan geslepen, de juweeltjes zijn in verschillende kleuren verkrijgbaar (foto). Het proces is op zich niet verwonderlijk, want ook in de aardlagen onstaan ruwe diamanten op dezelfde manier: koolstoffen die door de enorme druk van de aardlagen op elkaar geperst worden.

Overigens zijn de urnes steeds moderner geworden, en zien die er steeds mooier uit. Kunstenaars hebben het gat in de markt gezien en laten zich nu ook in met de creatie van urnes.

Er bestaan ook glasblazers die de as bij het blazen van het glas vrijlaten, zodat de partikeltjes in het glas worden verspreid. Mensen die de as van de overledene graag op de kast hebben staan maar niet tegen een klassieke urne willen aankijken, kunnen daarin een oplossing vinden, al hangt aan alles ook wel een prijskaartje vast.

Nederlandse baby's hebben uitvaartverzekering

DELA biedt ook uitvaartverzekeringen aan, iets wat in Nederland vrij ingeburgerd is, maar in België nog helemaal niet. Om de Belgische markt te veroveren, bieden ze daarom momenteel radiospotjes aan.

"We schatten het aantal verzekerden in België op 13 procent. In vergelijking met de buurlanden hinkt België achterop. In Nederland zelf ligt het cijfer op 75 procent, in Engeland op 70 en in Spanje op 60 procent. De laatste jaren is er in België wel een serieuze stijging", zegt Marysia.

"In Nederland is het de gewoonte dat de peter of meter het doopkind een uitvaartverzekering cadeau doet", legt Wouter Van Soom uit. Dat verklaart meteen de hoge cijfers in Nederland. Er bestaat een echt mentaliteitsverschil met België.

"We verwachten daarin een evolutie zoals met een hospitalisatieverzekering. Het is een proces van bewustwording. Nu krijgen we vaak de reactie: "Ik vind het een goed idee maar niet nu, ik ga nog niet sterven." Dat is nu de normale gedachtengang, maar eigenlijk zou je moeten redeneren "ik kan overlijden, en dat kan morgen.""

Michael Torfs