Speculaties over wat en wanneer referendum

De Griekse regering staat achter het plan van premier George Papandreou om een volksraadpleging te houden over het Europese reddingsplan voor zijn land. Papandreou was eerder schijnbaar vanuit het niets met dat voorstel op de proppen gekomen, een voorstel dat binnen en buiten Griekenland op kritiek wordt onthaald.

Als een donderslag bij heldere hemel, zo kwam het nieuws dat premier Papandreou van plan is om een volksraadpleging te organiseren over het Europese reddingsplan voor Griekenland, een plan dat het land en de bevolking zware bezuinigingen en extra belastingen oplegt. De Grieken protesteren al wekenlang tegen de plannen.

Tot diep in de nacht hebben de ministers in de Griekse regering vergaderd over het voorstel. Uiteindelijk hebben ze zich achter zijn plan geschaard. "De ministers betuigen hun unanieme steun aan de initiatieven die door de premier genomen worden", klonk het na afloop. "Het referendum zal een duidelijk mandaat en een duidelijke boodschap binnen en buiten Griekenland verstrekken over onze Europese koers en deelname aan de euro."

Volgens de regering moet het referendum "zo snel mogelijk" gehouden worden, januari of liefst december al, al is het nog wachten op het jawoord van het parlement, dat er zich vrijdag over moet uitspreken. Het is voorlopig ook nog verre van duidelijk wat de vraagstelling in het referendum precies zal zijn. "Het begint er volgens de Griekse pers wel op te lijken dat het wellicht een vraag zal worden in de zin van: blijven we in de eurozone of gaan we eruit?", zegt correspondent Bruno Tersago vanuit Griekenland.

Hoewel ze dus unaniem het voorstel van Papandreou steunen, bleken niet alle Griekse ministers op de hoogte te zijn van de plannen van de premier. De aankondiging verraste zelfs minister van Financiën Evangelos Venizelos. Hij is enkele dagen geleden in het ziekenhuis opgenomen met maagklachten en kon daardoor de bijeenkomst van de Griekse regering niet bijwonen.

Het plan heeft de Europese staatshoofden en regeringsleiders alleszins de stuipen op het lijf gejaagd. Het hele akkoord over de redding van Griekenland, en bij uitbreiding de redding van de eurozone, staat mogelijk op de helling of loopt vertraging op. Vandaag zijn inderhaast topontmoetingen gepland met Europese leiders, voorafgaand aan de geplande G20-top in Frankrijk. Daar mag Papandreou zijn gok komen uitleggen.

Duitsland voert de druk op

De Duitse EU-commissaris Günther Öttinger voert de druk op Griekenland op. "Papandreous beslissing heeft de situatie fel verslechterd voor landen die lager staan aangeschreven qua kredietwaardigheid. Het gevaar voor een verder afglijden stijgt."

De Duitse minister van Financiën, Wolfgang Schäuble, wijst dan weer op de lange onzekerheid die een referendum met zich kan meebrengen. "Het zou handig zijn als we zo snel mogelijk duidelijkheid krijgen over welk pad Griekenland wil bewandelen", zei hij.

Vrijdag wacht de regering-Papandreou ook een cruciale vertrouwensstemming in het parlement. Papandreou heeft er een zeer nipte meerderheid.