De onduidelijkheid in Athene houdt aan

De Griekse premier George Papandreou wil met de rechtse oppositie gaan praten om uit de politieke crisis te raken en is ook bereid om desgevallend het referendum over de EU te laten vallen. De beslissing om zo'n referendum te organiseren had wereldwijd paniek veroorzaakt op de financiële markten.

"Zelfs als we niet naar een referendum gaan, wat nooit een doel op zich was (...) verwelkom ik het standpunt van de rechtse oppositiepartij", zegt Papandreou in een persbericht. Eerder had de rechtse oppositiepartij Nieuwe Democratie van Antonis Samaras laten weten toch bereid te zijn het controversiële reddings-  en besparingsplan goed te keuren dat is afgesproken met de EU en het IMF. Papandreou vaardigt nu twee vertegenwoordigers van zijn partij af om met Samaras te gaan praten.

Er gaan ook steeds meer stemmen op om een regering van nationale eenheid te vormen, waarbij de conservatieve oppositie onder leiding van Antonis Samaras mee in de regering zou stappen met de socialistische Pasok-partij van Papandreou. In dat geval zou een referendum niet meer hoeven omdat Papandreou zich dan verzekerd ziet van genoeg politieke steun. In ruil zouden er dan vervroegde verkiezingen komen. 

In principe zou Papandreou morgen een vertrouwensstemming moeten ondergaan, maar het is niet duidelijk of het zover komt omdat er intussen mogelijk een andere politieke oplossing uit de bus komt. Hoe dan ook is vandaag hevig gedebatteerd in het Griekse parlement. De oppositie blijft eisen dat Papandreou zelf opstapt en heeft zelfs even het halfrond verlaten, terwijl Papandreou zegt dat hij zich niet wil blijven vastklampen aan zijn functie en blijft benadrukken dat het reddings- en besparingsplan absoluut noodzakelijk voor het land is.

Papandreou speelt hoog spel

Premier Papandreou heeft cavalier seul gespeeld met zijn beslissing om een referendum over het Europese reddingsplan te willen houden onder de Griekse burgers. Daar leek hij eerder vandaag de rekening voor gepresenteerd te krijgen, ook binnen zijn eigen partij en zijn regering.

Evangelos Venizelos, minister van Financiën en een sterke man in de regering van Papandreou, was naar verluidt niet op de hoogte van de plannen van de premier. Hij is niet echt enthousiast over de volksraadpleging zelf. Vanmorgen stuurde hij een persbericht rond waarin hij zijn visie op het referendum gaf. "Het lidmaatschap van de eurozone kan en mag niet van een referendum afhangen."

Maar daarmee gaat Venizelos in tegen de positie van Papandreou. Die wou de Franse president Nicolas Sarkozy en de Duitse bondskanselier Angela Merkel tegemoetkomen en een referendum organiseren over de vraag of de Grieken in de eurozone willen blijven. De kans op een "ja" is met zo'n vraag groter, zo redeneren de Europese leiders.

Als Papandreou er inderdaad in slaagt om met Samaras tot een vergelijk te komen, lijkt het erop dat hij zijn politieke vel toch redt. De oppositie steunt dan het draconische besparingsplan, waardoor een referendum over de hele kwestie overbodig wordt. Dat zullen ze in Europa ongetwijfeld wel graag horen.