"Superparasiet" ook resistent tegen immuunsysteem

Wetenschappers van het Instituut voor Tropische Geneeskunde (ITG) in Antwerpen hebben voor het eerst een parasiet gevonden die door de vele behandelingen met een geneesmiddel niet alleen tegen dat geneesmiddel zelf, maar ook tegen het menselijk immuunsysteem resistent is geworden. Het gaat om de Leishmania-parasiet, die leishmaniasis veroorzaakt, een van de belangrijkste parasitaire ziekten na malaria.
In Afghanistan komt leishmaniasis veel voor als huidziekte bij kinderen.

De Leishmania-parasiet werd tientallen jaren lang bestreden met middelen op basis van verbindingen met het semi-metaal antimoon. Die werken echter nauw samen met ons immuunsysteem, waardoor de parasiet zich meteen ook daartegen kon wapenen. "Het is voor zover wij weten de eerste keer dat een dergelijk dubbelgewapend organisme opduikt in de natuur", zegt onderzoeker Manu Vanaerschot van het ITG.

De Leishmania-parasiet komt voor bij een aantal zoogdieren  en wordt op de mens overgebracht door de beet van sommige zandvliegjes. Mensen die geïnfecteerd zijn, krijgen lelijke zweren en de parasiet kan ook het beenmerg en sommige organen infecteren. Als die vorm niet behandeld wordt, kan hij dodelijk zijn. Jaarlijks sterven er zowat 50.000 mensen aan leishmaniasis. Er zijn wel nog andere, nieuwere geneesmiddelen beschikbaar waar de parasiet nog niet tegen bestand is.

Steeds meer ziekteverwekkers worden resistent tegen onze geneesmiddelen en antibiotica, voornamelijk omdat we er te kwistig en onzorgvuldig mee omspringen. Die resistentie is voor de ziekteverwekkers enkel een voordeel in een omgeving waar het geneesmiddel aanwezig is. In de natuur hebben ze immers nadeel van hun resistentie, omdat ze heel wat energie en middelen moeten stoppen in een eigenschap die hen op dat moment geen voordeel biedt. De resistente vorm van Leishmania treedt ook deze regel met de voeten, zo blijkt uit onderzoek aan het ITG.