Een poging tot verduidelijking van ons Openbaar Ministerie

Een substituut, het parket-generaal, een procureur-generaal, een procureur. Kunt u deze juridische terminologie nog volgen? Een poging tot verduidelijking.

In ons rechtssysteem vertegenwoordigt het Openbaar Ministerie (OM) de samenleving in de rechtbank. Het Openbaar Ministerie wordt ook wel het parket genoemd. Het parket heeft in strafzaken onder meer de leiding van het onderzoek en beslist over het al dan niet instellen van de strafvordering.

Om het terminologische kluwen te ontwarren, is het belangrijk om te weten dat er verschillende niveaus zijn in ons rechtssysteem.

  1. De laagste rechtbank in strafzaken is de politierechtbank. Die is gevestigd in een gerechtelijk kanton en doet uitspraken in eerste aanleg over overtredingen. Het Openbaar Ministerie wordt er waargenomen door de procureur des konings (meestal gewoon procureur genoemd) of zijn substituten.
  2. Op het niveau van het gerechtelijk arrondissement situeert zich de rechtbank van eerste aanlegDie heeft drie afdelingen: de burgerlijke rechtbank, de jeugdrechtbank en de correctionele rechtbank. Die laatste is een strafgerecht dat wanbedrijven bestraft. Het Openbaar ministerie wordt er vertegenwoordigd door een procureur des konings (in Antwerpen is dat Herman Dams). Hij wordt bijgestaan door een of meer assistenten, substituten genoemd. Een van de substituten in Antwerpen is Peter Van Calster. Hij voert in die hoedanigheid een onderzoek naar fraude in de Antwerpse diamantsector.
  3. Op het niveau van het hof van beroep (in België zijn er vijf) is er een procureur-generaal, die in zijn parket-generaal (zoals het Openbaar Ministerie hier wordt genoemd) wordt bijgestaan door advocaten-generaal en substituten procureur-generaal. In het Antwerpse verhaal is het de procureur-generaal Yves Liégeois die een huiszoeking liet uitvoeren bij substituut Van Calster. Ook bij het hof van assisen wordt het Openbaar Ministerie vertegenwoordigd door een procureur-generaal.
  4. Bij het Hof van Cassatie is eveneens een parket ingericht, onder leiding van een procureur-generaal bij het Hof van Cassatie.