Sidder en beef: vrijdag de 13e

Vandaag is het vrijdag 13 april. Voor velen is vrijdag de 13e een ongeluksdag, maar waar komt dat bijgeloof nu vandaan? Of is het geen bijgeloof? Want in het verleden is er op die dag al veel miserie begonnen.

Dertien is al sinds de Oudheid een getal dat staat voor onheil. Het cijfer komt net na de twaalf en dat werd altijd beschouwd als een geluksnummer en getal van perfectie. Er zijn twaalf maanden in een jaar, twaalf Griekse goden op de Olympus, er waren twaalf stammen van Israël en Jezus had twaalf apostelen. Eentje meer is dus eentje te veel. Op het Laatste Avondmaal (links) waren er 13 mensen, Judas werd beschouwd als diegene te veel.

Vrijdag op zich is ook al geen geluksdag. Volgens de Bijbel werd op die dag, "Goede Vrijdag" genoemd (bizar genoeg) Jezus Christus gekruisigd. Voor de christenen had vrijdag dan ook al geen goede reputatie en op die dag mocht er geen vlees worden gegeten.

Voor de oude Grieken was dinsdag evenwel de ongeluksdag en niet vrijdag. Die dag zou sterk onder de invloed staan van Ares (Mars), de god van de oorlog. In de regio rond de Middellandse Zee blijft dinsdag intussen de ongeluksdag van de week.

De dag van de Tempeliers

Tot nu hebben we het enkel gehad over wat oud bijgeloof, maar vrijdag de dertiende heeft wel degelijk een erg negatieve impact op de geschiedenis gehad.

Op vrijdag 13 oktober 1307 werden in Frankrijk honderden leden van de machtige ridderorde de Tempeliers of de Tempelorde opgepakt na geheime bevelen van koning Filips IV. Dat gebeurde met medeweten van paus Clemens V die daarop alle Europese vorsten de opdracht gaf om de Tempeliers uit te schakelen.

De Tempeliers waren toen een van de machtigste organisaties in Europa, te machtig en te rijk naar de zin van velen. De Franse koning stond massaal bij hen in de schulden en wou met de uitschakeling van de Tempeliers dat probleem oplossen. 

Het pakte anders uit: veel toplui van de Tempeliers werden op de brandstapel gedood en veel anderen kwamen om door mishandeling in gevangenschap. Vlak voor zijn dood in 1314 vervloekte grootmeester Jean de Molay evenwel het Franse koningshuis en de paus.

Toeval of niet: nog voor het einde van het jaar waren zowel paus Clemens V als Filips IV overleden. Enkele decennia later waren alle mannelijke erfgenamen van Filips IV uitgestorven en kwam een einde aan de directe lijn van de Capetingendynastie. Het conflict over hun opvolging tussen Karel VI van Valois -een neef van Filips IV- en de Engelse koning Edward III leidde tot de Honderdjarige Oorlog die vreselijk te keer ging in Frankrijk.

Met al die ellende, is het misschien geen slecht idee om vandaag wat meer op te letten dan normaal.

lees ook