EU betreurt "absurde beslissing" Standard & Poor's

Europees Commissaris voor Economische Zaken Olli Rehn noemt de beslissing van het ratingbureau Standard & Poor's om de rating van negen landen van de eurozone te verlagen absurd. Ook in ons land komen negatieve en relativerende reacties.

"Ik stel vast dat dit moment niet toevallig is gekozen en betreur de absurde beslissing van Standard & Poor's in verband met de rating van verschillende eurolanden", reageert Rehn in een persmededeling, "net op een ogenblik dat die landen iets doen om de crisis aan te pakken."

"Dit initiatief toont aan dat een gezond budget en structurele hervormingen meer nodig zijn dan ooit. We moeten ook de bankensector versterken, onze financiële verdedigingsmechanismen en ons economisch beleid."

Minister van Financiën Steven Vanackere (CD&V) relativeert de betekenis van de ratingverlaging. "We moeten af van onze obsessie met die ratingagentschappen", zegt hij in "De Ochtend" op Radio 1. "Op een manier geven zij een foto van een situatie die bijvoorbeeld door de markten al lang geïntegreerd is."

Volgens Vanackere geeft de evolutie van de rentestand de toestand veel beter weer. "Ik verwacht geen spectaculaire wijzigingen", stelt hij gerust. Vanackere vindt dat we kritisch moeten zijn voor de voorspellingen van de ratingagentschappen, die volgens hem al eens de bal misslaan.

Eenzelfde geluid bij Luc Van den Bossche, oud-minister voor de SP.A en voormalig topman bij Brussels Airport. "Diezelfde ratingbureaus hebben AAA gegeven aan Lehman Brothers, tot op de laatste dag. En dat bleek toch niet zo stevig. De Amerikaanse bank Lehman Brothers ging in 2008 failliet, wat toen de kredietcrisis ontketende en onrechtstreeks ook de huidige financiële crisis."

Hij minimaliseert ook de relevantie van de ratingbureaus. "Dit is veel wind om niets, maar natuurlijk is het nieuws en dan blaast men dat op als er niets anders is", zegt hij in "De Ochtend". "De mate waarin men dat au sérieux pakt, zal het bepalen, en dat is niet te voorspellen. Ik hoop dat men slim genoeg is en de ratingbureaus niet al te veel eer bewijst."

Een lichtpuntje?

Toch is het niet allemaal kommer en kwel. "We hebben zelfs nog een beetje goed nieuws", meldt Vanackere. "Standard & Poor's stelt voor België de zogenoemde negatieve creditwatch bij tot een negatieve outlook."

Volgens Vanackere is dat jargon om te zeggen dat het bureau op korte termijn geen verlaging verwacht, maar de zaken op een wat langere termijn beschouwt. "Standard & Poor's geeft de boodschap aan België: we gaan ervan uit dat er in de toekomst geen negatieve verlaging komt als je de problemen kan aanpakken."

Drie grootmachten in de schaduw

Wereldwijd zijn er tal van gespecialiseerde bedrijven die de kredietwaardigheid van ondernemingen, nationale of regionale overheden en organisaties onderzoeken.

De sector wordt vooral gedomineerd door drie grote Amerikaanse ratingkantoren: Standard & Poor's, Moody's en Fitch. Die onderzoeken acht criteria: begrotingstekort, schuldenlast, bbp per inwoner en de groei, inflatie, betalingsbalans, economische ontwikkeling en of de schulden in het verleden op tijd betaald werden of niet.

Op basis daarvan geven ze hun klanten een beoordeling gaande van AAA (beste) tot D (waardeloos). Toch is er kritiek gerezen op die adviezen.

Zo beheersen de "grote drie" vanuit de VS de wereldwijde kredietmarkt, hebben hun adviezen een enorme impact en zijn ze niet altijd correct. Zo misten ze volledig de woonkredieten aan het begin van de financiële crisis. Nu zijn de "raters" omgekeerd erg voorzichtig en en krijgen ze het verwijt dat ze met hun advies de speculatie verergeren .

Duitsland en Europa overwogen even om een eigen Europees ratingbureau op te richten, maar dat komt niet van de grond en voorlopig blijven S&P, Moody's en Fitch hun salomonsoordelen vellen.