Kiekeboe: van pop tot stripheld

Op 15 februari 1977 verschijnt Kiekeboe voor het eerst in de krant. De kalende man met zijn grote snor begint zijn carrière in een poppentheater en groeit uit tot de meest succesvolle stripfiguur van Vlaanderen.

Op 15-jarige leeftijd tekent Robert Merhottein zijn eerste strip "Flup en Twist" over een bakker en een slager. De verhalen willen niet echt lukken en een tijdje later begint hij met het uittekenen van kalendermoppen rond de twee broers "Zoz en Zef". Om een schoolreis van zijn klas te bekostigen, worden de gags gebundeld en gedrukt op 1.000 exemplaren. De boekjes worden deur aan deur verkocht in Merksem. Merho heeft zijn eerste boekje en dat is vandaag voor verzamelaars een klein fortuin waard.

Het klappen van de zweep leert Merho bij Studio Vandersteen. Voor zijn legerdienst inkt hij er de verhalen van Jerom. Later leert Vandersteen hem de finesses van het vak: accenten leggen in tekeningen, de essentie van een beeld vatten, de verhouding van tekst-figuur en decor, de werking van het uitgeverswereldje en vooral hoe efficiënt te werken. Het motto van Vandersteen luidt: “Op de tijd dat je iets fout doet en het moet overdoen, had je het al tweemaal goed kunnen doen, dus doe het dan ineens goed”.

De eerste aanzet voor Kiekeboe vindt Merho in het poppentheater van broer Walter. Daarin spelen champetter Japwater en boef Balthazar de hoofdrol. Japwater heeft de uiterlijke kenmerken van Marcel Kiekeboe: kaal met een grote snor. Het poppentheater en de strip vertellen elk hun eigen verhaal maar ze hebben een grote invloed op elkaar.

In 1977 krijgt Merho de kans om Kiekeboe te publiceren in Het Laatste Nieuws en De Nieuwe Gazet. Vandaag exact 35 jaar geleden op 15 februari verschijnt de eerste plaat van het album "De Wollebollen" en later dat jaar wordt het album op 5.000 exemplaren uitgegeven door Hoste. De oplage toont aan dat Hoste niet veel vertrouwen heeft in de familieverhalen aangezien Bakelandt verschijnt in een oplage van 15.000 exemplaren.

Door de publicatie in de krant is Merho genoodzaakt om te produceren in een hoog tempo. De eerste 9 jaar doet hij alles zelf, van scenario’s schrijven tot schetsen, van inkten tot tekst zetten. Vanaf midden jaren 80 geeft hij delen van het productieproces uit handen. De strip wordt vanaf dan ook ingekleurd met plakkaatverf en penseel en dat verhoogt de werkdruk nog meer. Jaarlijks verschijnen er 3 tot 4 albums. Dit moordende tempo leidt in 2004 tot de publicatie van zijn 100e album.

Gestaag weet Merho zijn familiestrip uit te bouwen tot de meest succesvolle strip van Vlaanderen. In 1990 neemt de Standaard Uitgeverij de uitgave voor haar rekening. De oplage stijgt in 5 jaar tijd van 50.000 naar 100.000 exemplaren. Inmiddels gaan er jaarlijks meer dan 1.000.000 exemplaren over de toonbank.

In 2010 krijgt de stripreeks een grondige restyling. De naam verandert in “De Kiekeboes” en de albums krijgen een A4-formaat.

Stefan Mertes