Aung San Suu Kyi boycot parlement in Myanmar

In het Aziatische land Myanmar (Birma) weigert oppositieleidster Aung San Suu Kyi om de eed af te leggen als parlementslid. Ze moet dan trouw zweren aan de grondwet en ze vindt die ondemocratisch.

Onlangs heeft de NLD-partij van oppositieleidster en Nobelprijswinnares voor de Vrede Aung San Suu Kyi een grote overwinning geboekt bij tussentijdse verkiezingen. De partij behaalde toen 43 zetels en ook Aung San werd verkozen.

Voor ze in het parlement kunnen plaatsnemen, moeten ze evenwel trouw zweren aan de grondwet en de NLD wijst die af als ondemocratisch. Aung San had een compromis voorgesteld waarbij er "respect" getoond zou worden voor de grondwet, maar niet de belofte om die te handhaven.

Maar president Thein Sein heeft dat voorstel afgewezen en daardoor zit Myanmar opnieuw in een politieke crisis. Als de oppositie niet in het parlement komt, werpt dat een schaduw over het "hervormingsproces" dat de leiders in Myanmar willen doorvoeren.

Grondwet betonneert rol leger

De huidige grondwet werd enkele jaren geleden ingevoerd door de toenmalige militaire dictatuur. Ze moest een overgang naar een burgerregime mogelijk maken. In de praktijk werd een vierde van de parlementzetels voorbehouden voor het leger en stapten topmilitairen uit het leger om als burgerpoliticus deel te nemen aan verkiezingen.

Die gewezen militairen hebben dan ook een ruime meerderheid in het parlement, maar bij tussentijdse verkiezingen kon de oppositie van Aung San onlangs bijna alle zetels die op het spel stonden, binnenhalen. De NLD van Aung San heeft nu een beperkt, maar niet onbelangrijk aantal zetels verworven.

Vreemd genoeg komt dat ook de huidige (post-militaire) leiders goed uit, want dat succes lijkt internationaal hun beloofde overgang naar een burgerregering geloofwaardig te maken.

Europese Unie schort sancties op

Ondanks de nieuwe strubbelingen heeft de Europese Unie intussen haar sancties tegen het regime opgeschort. De Europese ministers van Buitenlandse Zaken willen daarmee de democratische hervormingen in het land ondersteunen. Ze waarschuwen wel dat de sancties snel weer ingevoerd kunnen worden "als het opnieuw de verkeerde kant uitgaat".

De Europese sancties waren twintig jaar van kracht. Vanaf 1 mei worden ze alle opgeschort, behalve het wapenembargo. Daardoor zullen zo'n 800 bedrijven opnieuw handel kunnen drijven met de Europese Unie. 500 verantwoordelijken van het militaire regime mogen weer naar Europa reizen. Van 59 bedrijven en organisaties wordt het geld op Europese rekeningen gedeblokkeerd.

De opschorting geldt in eerste instantie voor één jaar. Die termijn is een compromis tussen landen die de sancties volledig wilden kwijtschelden en de landen die ze wilden behouden. Eind deze maand reist Catherine Ashton, de hoge vertegenwoordiger voor het buitenlandse beleid van de EU, naar Myanmar om de bilaterale relaties nieuw leven in te blazen. Voor ons land geldt 2015 als "de echte test" in Myanmar, wanneer een volledig nieuw parlement verkozen moet worden.