"Als ik president van de republiek ben..."

In Frankrijk hebben de presidentskandidaten Nicolas Sarkozy en François Hollande een ultiem debat gehouden. De toon was bijzonder bits, de crisis overheerste. "U wil minder rijken, ik wil minder armen", zegt Sarkozy. Maar wie wint de clash?
Miljoenen Fransen volgden het debat live op televisie.

De Fransen kiezen zondag wie de komende vijf jaar hun president wordt. In de peilingen leidt de socialistische kandidaat Hollande met zo'n 6 procent voorsprong op president Sarkozy. Zeker 20 miljoen mensen volgden het debat op televisie.

"Ik wil de president zijn van de rechtvaardigheid", zo steekt Hollande van wal. "Verandering" is dan weer het kernwoord in zijn slotzinnen. "Ik wil iedereen verenigen."

Op dat laatste pikt Sarkozy meteen in. "Iedereen verenigen, dat is een klassiek antwoord. Ik ben niet de kandidaat van links of rechts, maar van alle Fransen. Dat is het verschil tussen ons." Sarkozy doet ook expliciet een beroep op "iedereen die in de eerste ronde niet voor mij gestemd heeft".

Beide kandidaten doen dus hun best om zo presidentieel mogelijk over te komen. "U kent niets van Europa", klinkt dat bij Sarkozy. "Ik, als president van de republiek, zou...", zegt Hollande liefst 15 keer, en dan volgt iets wat Sarkozy deed en hij zeker niet zou doen.

"Ik ben de president van iedereen", is de slagzin van Sarkozy. "Maar de verantwoordelijke van niets", is de repliek van Hollande.

"U vindt altijd een zondebok"

Hollande grijpt de crisis meteen aan om Sarkozy aan te vallen. "Frankrijk is de voorbije vijf jaar verdeeld en gewond, de Fransen lijden. U kan uzelf niet als slachtoffer voordoen."

"In de 10 jaar dat u aan de macht bent, 5 jaar als president en 5 jaar als minister, zijn de cijfers nooit zo slecht geweest. En u zegt nu dat u de oplossing heeft. Maar u zegt hetzelfde als in de campagne van 2007", haalt Hollande uit. "U kan niet blijven zeggen dat het niet uw schuld is. U vindt altijd een zondebok."

"Uw cijfers zijn fout", weerlegt Sarkozy. Hij haalt de crisis aan als argument. "Ik heb altijd mijn verantwoordelijkheden genomen. Dat is normaal als president. De belastingdruk in Frankrijk is al zo hoog en u wil de belastingen nog verhogen", zegt Sarkozy. "Ik ben niet de enige met verdiensten, maar ik ben ook niet de enige schuldige."

Hollande herhaalt ook dat hij met Duitsland opnieuw wil onderhandelen over het begrotingspact. En hij wil ook dat de rijken meer betalen. Maar Sarkozy weerlegt. "Frankrijk is het enige land dat de belasting op de hoge vermogens behouden heeft. Uw socialistische vrienden in onder meer Spanje hebben die afgevoerd. U wil minder rijken, ik wil vooral minder armen."

De schaduw van DSK

Vaak wordt de toon erg scherp. Beide kandidaten noemen elkaar geregeld "leugenaar" en elkaars uitspraken bestempelen ze soms als "lasterlijk". Als Hollande zijn rivaal tot een antwoord wil dwingen, zegt Sarkozy ook: "Ik ben uw leerling niet".

Bij een bitse ruzie over politieke benoemingen komt -behalve Dexia, waar volgens Hollande een vriend van Sarkozy werd benoemd- ook DSK ter sprake. De ex-topman van het IMF, Dominique Strauss-Kahn, was de gedoodverfde kandidaat om het voor de socialisten tegen Sarkozy op te nemen.

Tot hij in opspraak kwam in New York en ook wegens seksfeestjes in Frankrijk. "Maar u bent het die DSK heeft benoemd", zegt Hollande. "Ik kende hem niet zo goed als u", antwoordt Sarkozy. "Ik hoef geen lessen te krijgen van een partij die zich achter DSK schaarde."

De president haalt ook de verwijten aan die de beide kampen naar elkaar gooiden in de vorige weken. "Als links mij vergeleek met Franco, Pétain of zelfs met Hitler, hebt u gezwegen", verwijt Sarkozy zijn tegenstander.

Wie wint de clash?

Sarkozy had zijn belager na de eerste ronde op 22 april uitgedaagd tot drie debatten. Hij hoopte zo om het tij nog te doen keren door uit te gaan van zijn verbale sterkte. Maar volgens traditie en zoals Hollande het wou, blijft het bij dit ene, ultieme debat.

Maar wie heeft dan gewonnen in dit debat, dat bijna drie uur heeft geduurd? Dat is moeilijk te bepalen. Beide kandidaten scoorden enkele punten. Toch hielden Sarkozy en Hollande elkaar over het algemeen in evenwicht. Niemand kwam écht in de verlegenheid.

Maar net dat zou wel eens slecht nieuws kunnen zijn voor Sarkozy: met een niet geringe achterstand in de peilingen, zal dit debat zijn kansen wellicht niet kunnen keren. Hollande blijft dus de favoriet.

Debat met strenge regels

De zenders die het debat uitzonden, kregen strenge regels opgelegd. Zo mochten ze Sarkozy niet van opzij in beeld brengen, dat zou iets met zijn neus te maken hebben. Hollande mocht dan weer niet van bovenaf gefilmd worden, wegens een kale plek.

De kandidaten hadden ook allebei een eigen knop waarmee ze de temperatuur aan hun kant van de tafel konden regelen.