"Dure energie is schuld van Vlaamse regering"

Als Vlamingen veel betalen voor hun elektriciteit, is dat de verantwoordelijkheid van de Vlaamse regering. Dat zegt federaal staatssecretaris voor Energie Melchior Wathelet, maar die kan niet op de goedkeuring rekenen van zijn Vlaamse collega Freya Van den Bossche.

In een interview in de krant De Morgen zegt staatssecretaris Melchior Wathelet (CDH) dat de federale overheid al veel gedaan heeft om de prijsstijging voor elektriciteit te beperken. Die heeft de prijsstijgingen tot eind dit jaar geblokkeerd en zal de federale belasting op stroom verlagen.

Nu is het aan de Vlaamse overheid om ook iets te doen, zegt Wathelet. Volgens hem is de prijsstijging van stroom vooral het gevolg van de fors duurder geworden distributiekosten, eerder dan van de productie, en daarvoor zijn de gewesten verantwoordelijk, aldus Wathelet.

Die distributiekosten zijn in Vlaanderen sinds 2009 met 48,44% gestegen. Wathelet wijst vooral de "erg genereuze subsidiëring voor hernieuwbare energie in Vlaanderen" met de vinger. Het gaat dan onder meer om de groenestroomcertificaten voor zonnepanelen.

De bevoegdheid over de distributiekosten worden pas in 2014 overgedragen aan de gewesten. Nu kan ik daar niets aan doen, want die kosten zijn de bevoegdheid van de CREG, de federale regulator voor energie en dat is een onafhankelijke instelling, zegt Wathelet nog.

Van den Bossche: "Nog niet bevoegd"

Vlaamse minister voor Energie Freya Van den Bossche (SP.A) is het niet eens met de kritiek van Wathelet. Ze geeft toe dat de kosten voor distributie fors gestegen zijn. 

Wel wordt die bevoegheid over die kosten pas in 2014 overgedragen aan de gewesten en tot dan kan ik daar niets aan doen, aldus Van den Bossche. Wel had ze op 1 mei beloofd om de prijsstijging voor energie in Vlaanderen af te remmen.

Van den Bossche kan wel iets doen aan de subsidiëring voor hernieuwbare energie. Zo werkt ze aan een nieuw systeem van subsidies voor zonnepanelen, dat meer dynamisch zou zijn en waar geen absoluut bedrag meer beloofd wordt.

Die regeling kan echter niet gelden voor wie al zonnepanelen heeft, want dat zou tot rechtsonzekerheid leiden, aldus de minister.

Wie profiteert van distributiekosten?

Elektriciteit is de voorbije jaren fors duurder geworden. Toch is slechts 33% van de stroomfactuur het gevolg van de productie van stroom. Dat wordt gedaan door leveranciers zoals Electrabel, Luminus, Nuon, Essent en dergelijke. Zowat 21% gaat naar federale belastingen.

Het grootste deel van de factuur, zowat 40%, gaat naar de kosten voor distributie. Dat zijn dus de netwerkbeheerders zoals Eandis die de kabelnetwerken beheren die de stroom naar hun woning voeren. Anders dan de producenten, zijn die netwerkbeheerders lokaal bepaald en kunt u die beheerder niet zelf kiezen.

De netwerkbeheerders zijn grotendeels in handen van de gemeenten, bij Eandis is dat 79%. Als aandeelhouder verdienden die gemeenten vorig jaar 169 miljoen euro aan de factuur voor stroom.