Franse nek-aan-nekrace nadert ontknoping

In Frankrijk kunnen 46 miljoen Fransen kiezen wie hun volgende president wordt: de huidige president Nicolas Sarkozy of de socialist François Hollande, die de eerste ronde heeft gewonnen. Hollande leidde in de peilingen, maar deze tweede ronde van de verkiezingen lokt iets meer volk dan de eerste ronde. Dat zou in het voordeel van Sarkozy zijn.

De tweede ronde begon eigenlijk gisteren al. Op enkele eilanden voor de Canadese kust, in New York en in de Caraïben kon men gisteren al stemmen. Maar voor de Fransen op het vasteland is het vandaag te doen.

Om 8 uur gingen de stembureaus open. Om 18 uur sluiten de bureaus op het platteland, in de stedelijke gebieden kunnen de Fransen nog tot 20 uur stemmen. Dan zal ook een eerste exit-poll op televisie gegeven worden.

Zo'n 46 miljoen stemgerechtigde Fransen hebben de keuze tussen de huidige president Nicolas Sarkozy en zijn socialistische uitdager François Hollande. 

Hollande trok aan het langste eind in de eerste ronde op 22 april. Sarkozy was een sterke tweede met amper enkele procentpunten verschil.

Na de eerste ronde kwam Hollande in de peilingen steevast als winnaar uit de bus, maar Sarkozy maakte die achterstand beetje bij beetje goed. De twee kandidaten hielden afgelopen woensdag ook een televisiedebat. Volgens de Franse kranten haalde Sarkozy het daarin op de punten.

Sarkozy en Hollande hebben zelf al gestemd. Hollande deed dat rond 10.30 uur in de voormiddag in Tulle, waar hij woont. "Het wordt een lange dag vandaag", zei hij tegen de pers toen hij het stemkantoor binnenging. "De kiezers zullen bepalen of het een goede dag zal zijn." Hij maakte ook een praatje met enkele kiezers voor hij het stembureau binnenging.

Sarkozy stemde rond de middag in Parijs, samen met zijn vrouw Carla Bruni-Sarkozy. Een zwerm cameramensen volgde de president, maar hij, noch zijn vrouw, wilden iets zeggen voor de camera's. Buiten het stemkantoor was toen een kleine massa "Sarkozy! Président!" aan het schreeuwen.

Volgens waarnemers is er iets meer volk opgedaagd voor deze tweede ronde dan voor de eerste ronde van de presidentsverkiezingen. In de eerste ronde heeft 79 procent van de Fransen gestemd. Een hogere opkomst zou in het voordeel van Sarkozy spelen, zeggen analisten.

In de overzeese gebieden zijn de stembussen inmiddels gesloten. Onofficiële resultaten geven Hollande aan als winnaar daar. Martinique, Guadeloupe, Frans-Guyana, St-Martin en Montréal zouden voor Hollande zijn, New York en Saint-Barthélémy voor Sarkozy.

Sarkozy kijkt naar rechts, links kijkt naar Hollande

In de tweede ronde zal van belang zijn op wie de kiezers van de afgevallen kandidaten zullen stemmen. Vooral het electoraat van het extreemrechtse Front National kan een doorslaggevende factor zijn. FN-boegbeeld Marine Le Pen bekoorde op 22 april ruim 18 procent van de Franse kiezers. Maar de politica kiest zelf geen kant. Integendeel, ze riep haar kiezers op om haar voorbeeld te volgen en blanco te stemmen.

Ook centrumkandidaat François Bayrou gaf zijn kiezers - hij haalde 9 procent - geen specifiek stemadvies. Al maakte hij wel duidelijk dat hijzelf op Hollande zou stemmen. Ook de linkse kandidaat Jean-Luc Mélenchon, in de eerste ronde goed voor 11 procent van de stemmen, zal op Hollande stemmen. Hij riep zijn kiezers wel uitdrukkelijk op om hetzelfde te doen.

Het lot van Sarkozy ligt met andere woorden voornamelijk in de handen van de kiezers van Le Pen. Volgen zij haar en stemmen ze grotendeels blanco, dan is de kans klein dat Sarkozy zichzelf zal opvolgen als Frans president. Vanavond of morgen weten we of het Elysée al dan niet een nieuwe bewoner krijgt.