Linksradicalen grote verrassing van Griekse verkiezingen

In Griekenland hebben de parlementsverkiezingen een ware landverschuiving veroorzaakt. De huidige regeringspartijen Nea Dimokratia (ND) en Pasok krijgen zware klappen. Nea Dimokratia blijft wel de grootste partij, maar moet zwaar inleveren. Het socialistische Pasok eindigt derde, na het linksradicale Syriza. De extremistische partijen lijken daarmee de grote winnaar van deze verkiezingen te zijn.
Aanhangers van Syriza volgen de bekendmaking van de verkiezingsuitslagen aan een kiosk in Athene.

Volgens de voorlopige officiële cijfers van het Griekse ministerie van Binnenlandse Zaken haalt de centrumpartij Nea Dimokratia 19,18 procent van de stemmen. Het extreemlinkse Syriza, dat zich sterk afzette tegen de bezuinigingsplannen van de regering, haalt 16,3 procent terwijl Pasok het moet stellen met 13,6 procent. Van de 300 parlementszetels zijn er 109 voor Nea Dimokratia, 50 voor Syriza en 42 voor de socialisten.

Nea Dimokratia (ND) was er als de kippen bij om de verkiezingsoverwinning te claimen. De partij van voorzitter Antonis Samaras is nu als eerste aan zet om een nieuwe regering te vormen. ND heeft hiervoor drie dagen de tijd. Als ze in die tijd niet slaagt in haar opdracht, gaat de formatieopdracht naar Syriza en indien nodig naar de derde grootste partij. Als ook die niet slaagt in de opdracht, komt er een tweede verkiezingsronde.

De regeringsvorming dreigt een moeilijke dobber te worden want de voorbije 40 jaar losten ND en Pasok elkaar om beurten af aan de macht. De 2 partijen halen samen 151 zetels, net  genoeg om hun huidige meerderheid te behouden. Maar Antonis Samaras, de leider van Nea Dimokratia, gaf voor de verkiezingen al aan dat hij niet samen met Pasok in zee wil gaan. Hij zou de voorkeur geven aan een coalitie.

"Regering met pro-Europese partijen"

Evangelos Venizelos, de leider van de socialistische partij, heeft intussen al opgeroepen tot de vorming van een "regering van nationale eenheid" met alle pro-Europese partijen.

"Een regering van nationale eenheid vormen, wordt een "moeilijke" zaak, erkende Venizelos, die sprak van een "uitzonderlijk pijnvolle dag" voor zijn partij. Maar "de radicale verandering op het politieke toneel betekent niet het einde van de crisis, de crisis is in volle evolutie", zei Venizelos op de Griekse televisie. "Griekenland moet in de eurozone blijven."

De oproep van Venizelos staat in scherp contrast met wat Syriza wil. De linksradicale partij geldt als de verrassing van de verkiezingen. Syriza, dat tegen het Europese reddingsplan voor Griekenland is, maar niet tegen Europa of de euro op zich, heeft opgeroepen om het akkoord met Europa en het IMF op te blazen.

Syriza is niet de enige extreme partij die goed scoorde. Ook het extreemrechtse Nieuwe Dageraad haalt voldoende stemmen voor parlementsdeelname. De extreemrechtse partijen halen samen zo'n 20 procent van de stemmen.