Sarkozy, de president waar de Fransen van houden?

De militante Sarkozy is sinds 2007 door het presidentschap meer een leider geworden, soms een ster op het internationale toneel. Maar zal het staatsmanschap hem nog voldoende stemmen opleveren?

Eind 2006 stelt Sarkozy zich kandidaat om de opvolger van Chirac te worden. Zijn partij, de UMP, schaart zich begin 2007 achter hem.

Na zijn winst tegen Ségolène Royal (PS) in de verkiezingen draagt eeuwige rivaal Jacques Chirac de macht over aan Sarkozy. Sarkozy duidt François Fillon aan als premier.

In de eerste maanden als president voert Sarkozy verschillende wetten in die illegale immigratie aan banden moeten leggen. Ook voert de regering de minimumdienst in bij stakingen in het onderwijs en het transport.

Kort na de verkiezingen scheidt Sarkozy van zijn vrouw Cécilia. In 2008 hertrouwt hij met model-actrice-zangeres Carla Bruni. Wereldwijd smullen de media van het verhaal. In 2011 krijgt het koppel een kind, Giulia. Het is voor het eerst dat een Franse president vader wordt tijdens zijn ambtstermijn.

Een ster op het internationale toneel(?)

In de loop van 2008 barst de wereldwijde crisis los. Sarkozy moet, samen met de Duitse bondskanselier Angela Merkel, het voortouw nemen in de redding van de eurozone.

Hij wordt een van dé gezichten van de Europese Unie, meer dan Europees president Van Rompuy of voorzitter van de Europese Commissie Barroso. Ook al is zijn relatie met Merkel - achter de schermen - lang niet goed.

Bij het begin van de Arabische Lente slaat Frankrijk de bal mis. Tot drie dagen voor de val van de Tunesische dictator Ben Ali overweegt Frankrijk de Tunesische ordediensten bij te staan om de opstanden de kop in te drukken.

En een maand later, kort voor de val van Moebarak in Egypte, is Frankrijk opnieuw een van de laatste westerse mogendheden om de steun voor de president op te zeggen. De positie van de minister van Buitenlandse Zaken Alliott-Marie wordt onhoudbaar als blijkt dat ze met zowel Ben Ali als met Moebarak zoete broodjes bakte. Van de ene kreeg ze een vlucht in een privéjet, van de andere mocht ze overnachten in een vakantieresort.

Om die imagoschade goed te maken, vervangt Sarkozy niet alleen Alliott-Marie door Alain Juppé. Hij neemt ook het voortouw voor een militaire interventie in Libië, het derde land dat in opstand komt tegen zijn dictator. Onder impuls van Sarkozy, die wat goed te maken heeft in Noord-Afrika, komt er een NAVO-interventie. Het sterke optreden op het internationale toneel levert Sarkozy krediet op.

De president verliest pluimen

Toch verliest Sarkozy tijdens zijn presidentschap enkele van zijn pluimen, en dat komt dan onder meer door gevolgen van de economische crisis.

In oktober 2010 verhoogt de regering de pensioenleeftijd. Dagenlang komen honderdduizenden mensen op straat. En eind 2011 verliest Frankrijk de AAA-rating, een harde dobber voor de economie. Parijs lijkt even in woelig vaarwater te komen.

In de zomer van 2010 haalt Sarkozy opnieuw de internationale pers door de hardhandige uitzetting van heel wat Roma-zigeuners. Die kwam er nadat een Roma een agent had neergeschoten - als wraak omdat agenten twee Roma hadden gedood. In eigen land krijgt Sarkozy steun voor de uitzettingen, maar ook veel kritiek.

Ook enkele affaires brengen Sarkozy in een moeilijk parket. Zo is er de Clearstream-zaak waarin Sarkozy door zijn voormalige medestander De Villepin wordt beschuldigd. Ook komt Sarkozy in opspraak door de zaak-Bettencourt. In zijn campagne in 2007 zou Liliane Bettencourt, de steenrijke erfgename van het L'Oréal-imperium, de partij van Sarkozy illegaal gefinancierd hebben. De zaak beheerst wekenlang de Franse media.

Terug naar de succesrecepten

Begin 2012 doet Sarkozy het niet goed in de peilingen. Zijn socialistische rivaal François Hollande laat aanvankelijk een fikse voorsprong optekenen. Maar het ziet er intussen toch naar uit dat het een nek-aan-nekrace wordt.

Sarkozy kon het tij doen keren door terug te grijpen naar de thema's die hem groot maakten. Dat doet hij in de eerste plaats uit strategische overwegingen: hij hoopt zo veel mogelijk kiezers weg te kapen van de extreemrechtse kandidaat Marine Le Pen.

"In Frankrijk zijn er te veel buitenlanders", zegt Sarkozy onder meer. Een week later dreigt hij ermee uit Schengen te stappen. Dat Europese verdrag regelt het vrije verkeer van personen tussen de lidstaten.

In Toulouse en Montauban doodt een jongeman bij drie schietpartijen zeven personen. Sarkozy rept zich naar Toulouse. Twee dagen later wordt dader Mohammed Merah gedood.

Hoewel alle kandidaten aanvankelijk zeggen dat ze de verkiezingscampagne opschorten, lijkt het erop dat Sarkozy garen kan spinnen uit de gebeurtenissen. Hij maakt een krachtdadige indruk. "Onze landgenoten die moslim zijn, hebben niets te maken met de idiote motieven van een terrorist", zegt Sarkozy. Maar tegelijk kondigt hij een streng optreden tegen radicalisme aan. Onlangs nog zette Frankrijk drie imams het land uit.

Een staaltje van de steekvlampolitiek zoals hierboven beschreven, maar het werkt. Peilingen geven Sarkozy steeds meer kans om toch zichzelf op te volgen.

Sarkozy zei onlangs nog dat hij uit de politiek stapt als hij niet herkozen wordt. Worden deze verkiezingen zijn Waterloo, of kan hij er nog een tweede ambtstermijn bijdoen?

Wouter Carton