“Jumelages zijn aan een heuse opmars bezig”

De overgrote meerderheid van de Vlaamse steden en gemeentes heeft een of meerdere zustergemeentes in het buitenland. Ze gaan bij elkaar op bezoek of wisselen ervaringen en informatie uit. De laatste jaren kent de jumelage zelfs een heuse opmars.
De Japanse tuin in Hasselt is een tastbaar resultaat van de verzustering met het Japanse Itami

De eerste jumelages ontstonden na de Tweede Wereldoorlog. Heel wat mensen kwamen tot het besef dat het na de oorlog anders moest en zochten toenadering tot de buurlanden. Sommige jumelages kwamen tot stand door de goede contacten die inwoners hadden opgebouwd met soldaten die tijdens de oorlog in hun gemeente gelegerd waren.

“De meeste jumelages ontstaan door persoonlijke contacten tussen mensen van verschillende gemeentes. Die worden dan verzilverd in een informele of officiële jumelage”, legt Anne Geens van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) uit. “De gemeentes die officieel met elkaar in zee gaan, ondertekenen een oorkonde. Dat is een bezegeling van de samenwerking, er zijn geen verplichtingen aan gebonden.”

De meeste jumelages doen aan uitwisseling van mensen. Om de beurt ontvangen de gemeentes een groep burgers of sturen ze een delegatie naar daar. Volgens een bevraging van VVSG bij de Vlaamse gemeentes wordt er het meeste informatie uitgewisseld in de domeinen cultuur, toerisme, jeugd en sport.

Sinds eind jaren 80 worden de jumelages – als ze binnen de Europese grenzen blijven – financieel ondersteund door de Europese Gemeenschap. De toelage varieert van 5.000 tot 25.000 euro per gemeente.

“Gemeentes die een samenwerkingsverband opzetten met steden buiten Europa noemen we geen jumelages”, zegt Geens. “Dat zijn stedenverbanden. Vaak kadert het dan ook wel in de ontwikkelingssamenwerking van die stad of gemeente en ondersteunt de Vlaamse gemeente de zustergemeente.”

Het overgrote deel van de jumelages is met gemeentes in Duitsland. Dan volgen Frankrijk en Nederland. “Het aantal jumelages is de laatste jaren gestegen. We merken dat de Oost-Europese landen zoals Roemenië en Polen erg in zwang zijn”, zegt Geens.

"Veel Nederlandse gemeentes weggevallen"

Maar soms loopt het wel eens mis. “De relaties bloeden dood”, legt Geens uit. “Meestal wordt de samenwerking opgezet door een kern van mensen. Maar als die er niet meer zijn, dan valt het hele netwerk uit elkaar. Door de zware besparingen die in de Nederlandse gemeentes en steden zijn doorgevoerd, merken we overigens dat heel wat Nederlandse partners zijn weggevallen.”

“Gelukkig zijn er genoeg voorbeelden van gemeenten en steden waar de band met de zustergemeente wel actief blijft”, zegt Geens. Zo viert Hasselt dit jaar het 20-jarige bestaan van de Japanse Tuin, een tastbaar resultaat van de verzustering met de Japanse stad Itami. De tuin werd door Japanse architecten ontworpen en door Japanse vakmannen gerealiseerd. En vorig jaar nog zakte een Nederlandse delegatie senioren van het Nederlandse Voorschoten af naar het Belgische Schoten voor een onvervalst partijtje petanque.

Mies Cosemans

lees ook