Hollande staat voor een resem tactische beslissingen

De nieuwe Franse president François Hollande kan beginnen na te denken over een nieuwe regeringsploeg: wie kiest hij als premier en wanneer herschikt hij zijn regering, voor of na de parlementsverkiezingen? Maar "first things first": Hollande zal over een dikke week de eed afleggen als president van de Franse republiek.

Hollande zal dus de zevende president van de Vijfde Republiek worden, maar dat is nog niet voor morgen. Het definitieve resultaat van de tweede ronde van de presidentsverkiezingen moet op 11 mei worden bekendgemaakt door het Grondwettelijk Hof.

Officieel loopt het mandaat van huidig president Nicolas Sarkozy af op 15 mei om middernacht. Het Elysée (foto) heeft nu bekendgemaakt dat beide partijen zijn overeengekomen om op die dag de macht over te dragen. Hollande legt dan de eed af en krijgt meteen de controle over het Franse nucleaire arsenaal.

Hollande heeft in het parlement momenteel geen meerderheid. Op 10 en 17 juni zijn er wel nieuwe parlementsverkiezingen en Hollande hoopt dan dat het elan van zijn zege van gisteren hem daar ook een absolute meerderheid zal geven.

"We willen de handen zo vrij mogelijk hebben", klinkt het bij de PS. "En we willen door niemand gegijzeld worden." Pierre Moscovici, de campagneleider van Hollande, maakt zich sterk dat de PS ook de parlementsverkiezingen zal winnen: "De Fransen hebben niet voor een rechtse president gekozen die daarna aan handen en voeten gebonden is."

Kiest Hollande Martine Aubry als nieuwe premier?

Intussen kan Hollande mogelijk wel al zijn regeringsploeg herschikken. Momenteel is François Fillon nog premier, maar als nieuwe eerste minister worden onder meer Martine Aubry en Jean-Marc Ayrault genoemd, of Manuel Valls als Hollande voor  een verrassing wil gaan.

Wanneer de ploeg herschikt wordt, is nog niet duidelijk. "Als het verschil met Sarkozy klein is, heeft Hollande er alle belang bij om snel een nieuwe ploeg te benoemen, om het momentum te bewaren aan de vooravond van de parlementsverkiezingen. Indien niet, dan kan hij het uitstellen tot nu juni", klonk het eerder in de entourage van de nieuwe president.

In elk geval is er bij de PS-leden veel enthousiasme om voor Aubry (61) te kiezen. Aubry heeft als ex-minister veel ervaring, en zou op die manier het gebrek aan regeringservaring bij Hollande wat kunnen compenseren. Anderzijds is haar onderlinge relatie met Hollande veeleer gespannen. Ayrault (62) geldt als een discrete consensusfiguur en zou charisma missen.

Buitenlandminister Juppé houdt het voor bekeken

President Sarkozy (foto) had eerder aangekondigd dat hij uit de politiek zal stappen en liet dat gisteren opnieuw doorschemeren. Zijn partij, de UMP, trekt echter stevig aan zijn mouw om Sarkozy in te zetten als boegbeeld bij de parlementsverkiezingen. Dat kan belangrijk zijn, want Sarkozy kan nog altijd meer UMP-kiezers naar de stembus trekken dan gelijk welk ander kopstuk.

Rechts verliest evenwel sowieso een ander kopstuk. Buitenlandminister Alain Juppé heeft vanmorgen aangekondigd dat hij afhaakt voor de parlementsverkiezingen van juni. De burgemeester van Bordeaux wil zich nu concentreren op zijn eigen stad, nu blijkt dat Hollande ruim 57 procent van de stemmen haalde in Bordeaux. Verder wil hij achter de schermen werken om met rechts aan het herstel te timmeren.

Juppé voegde er nog aan toe dat hij geen zin heeft in een "cumul" van verschillende jobs "omdat de mensen dat steeds minder goed begrijpen."  Juppé wil geenszins een herhaling van 2007, toen hij na de presidentsverkiezingen eens verslagen werd door een socialistische kandidaat in de daaropvolgende parlementsverkiezingen.

In de voetsporen van de Gaulle

De huidige Franse grondwet dateert van 1959 en geeft de president erg veel macht en invloed. Die grondwet was dan ook op het lijf geschreven van generaal Charles de Gaulle (foto), die de eerste president van de Vijfde Republiek werd.

Sinds de Gaulle (1959-1969) heeft Frankrijk vijf presidenten gehad. Zijn medestander Georges Pompidou (1969-1974), Jacques Chirac (1995-2007) en Nicolas Sarkozy (2007-2012) noemden zichzelf gaullisten. Die andere conservatief, Valéry Giscard d'Estaing (1974-1981), was gewoon zichzelf en dus "giscardien". Tot nu toe was François Mitterrand (1981-1995) de enige socialist. De centrist Alain Poher was als Senaatsvoorzitter twee keer interim-president (1969 en 1974).

De president deelt dus veel lakens uit, maar toch is hij geen keizer en moet hij een meerderheid in de Assemblée kunnen krijgen. Zoniet dreigt er een moeizame "cohabitation" met een anders gekleurde regering.