CD&V zwalpt tussen dorp en stad

CD&V staat sterk in de dorpen, maar reageert verward en twijfelend op de nieuwe uitdagingen. Ze kan moeilijk kiezen tussen het landelijke karakter en de oprukkende verstedelijking, zo leren we bij het uitvlooien van onze politieke portretten.

CD&V is heer en meester in vele landelijke gemeenten. Eén cijfer zegt genoeg: de partij heeft in liefst 73 gemeenten een absolute meerderheid. Anders geformuleerd: in één op de vier Vlaamse gemeenten kan de partij vrijwel ongestoord haar politieke denken en handelen uitvoeren.

En ze doet dat ook, soms ongegeneerd: “Alleen besturen is heel leuk”, vertelt burgemeester Andre De Roubaix (CD&V) van Pepingen. “Het is makkelijker, efficiënter en vooral: het spaart veel geld uit, want compromissen zijn meestal niet goedkoop.”

Bouwen en nog eens bouwen

De partij bouwt en verbouwt heel graag, zo blijkt uit de antwoorden van de burgemeesters. “In de voorbije 15 jaar heeft Ieper (kleine foto) een nieuw gezicht gekregen”, aldus burgemeester Luc Dehaene (CD&V). “Daarvan is de Grote Markt het belangrijkste bewijs. Maar ik denk ook aan de sportgelegenheden, de nieuwe bibliotheek, het nieuwe centrum voor kunstonderwijs… Ook is er met “het Perron” een nieuw jeugdcentrum.”

Dezelfde fierheid is er in Londerzeel voor deelgemeente Malderen. “We bouwden een nieuw Administratief Centrum, het nieuwe OCMW-rust- en verzorgingstehuis is afgewerkt, er kwamen nieuwe gebouwen voor de basisschool in Malderen en een vernieuwbouw voor het kinderdagverblijf", zegt burgemeester De Borger. Verder is er "de verbouwing van de pastorie tot een buitenschoolse kinderopvang en hebben we het nieuwe politiehuis gerealiseerd”.

Dure dromen

Soms loopt het mis. In Zwevegem moet de burgemeester toegeven dat zijn droom te duur is. De gemeente kocht een oude elektriciteitscentrale om die te verbouwen tot een vrijetijdscentrum en toeristische trekpleister.

"Het Transfo-project overstijgt de financiële draagkracht van Zwevegem," besluit burgemeester Claude Vanwelden met spijt in het hart. Om het kostenplaatje rond te krijgen, zoekt hij nieuwe partners en kijkt hij in de eerste plaats naar buurgemeenten.

Wissel op de toekomst

Het is verleidelijk om de christendemocratische burgemeesters bouwwoede te verwijten. Maar dat zou kort door de bocht zijn. Er zit, volgens hen, een politieke visie achter.

Het vele bouwen is een wissel op de toekomst. “We hebben Maldegem klaargezet voor de toekomst”, besluit burgemeester Johan De Roo. Hoe? Dankzij zware investeringen in een nieuwe sporthal, een nieuw politiekantoor en de renovatie en uitbreiding van het gemeentehuis.
 

We horen dikwijls deze motivatie. Opglabbeek (kleine foto) bijvoorbeeld. “Als het kan, willen we dit beleid vooral voortzetten de komende jaren,” antwoordt een trotse burgemeester Benny Spreeuwers. “De bouw van een gemeenschapscentrum, de inrichting van een verkeersveilige schoolomgeving, de restauratie van het oude gemeentehuis, het aantrekken van nieuwe bedrijven en de lage belastingvoet."

Rusthuizen

Wat is die nieuwe toekomst? De burgemeesters goochelen met de term “dienstverlening aan de bevolking”. Omdat de bevolking verandert - ook in de kleine dorpen - moet er zo veel gebouwd worden. Ze zoeken een antwoord op het stijgend aantal inwoners en op de vergrijzing.

Over de ouderen is er eensgezindheid. Bijna allemaal hebben ze een rusthuis gebouwd of groter gemaakt. “Het nieuwe rusthuis is alvast een belangrijke stap”, meent Verkest uit Wingene. Maar hij is ook bezorgd over het groeiend aantal jonge gezinnen en alleenstaanden: “Zowel voor senioren als jongeren moeten we meer faciliteiten gaan voorzien."

Pleinen en straten

Een tweede antwoord op die demografische uitdaging is de massale vernieuwing van dorpspleinen en straten. Die nieuwe infrastructuur moet de dorpen “leefbaar” houden.

"Vooral de investeringen in het kader van de dorpskernvernieuwing van Schuiferskapelle en Kanegem zijn belangrijk", motiveert burgemeester Luc Vannieuwenhuyze uit Tielt. De stad nam zopas de kaap van de 20.000e inwoner.

Hetzelfde in Lichtervelde. Wegen en voetpaden worden daar veilig gemaakt voor het groeiende aantal zwakke weggebruikers, ouderen en kinderen, want die komen buiten, te voet of op de fiets.

Op zoek naar huizen

Andere CD&V-burgemeesters trekken de kaart van sociale woningen en nieuwe verkavelingen. “Het is goed leven in Lendelede,” zegt burgemeester Carine Dewaele, “dat blijkt zeker uit de geboortecijfers”.

Die stegen van 5.393 tot maar liefst 5.676 inwoners op 1 januari 2012. “De woningvraag blijft groot bij heel wat jonge gezinnen waardoor de nieuwe verkaveling "Kasteelgoed" met 28 huizen onmiddellijk verkocht was”.

Johan Van Durme uit Oosterzele: "De uitdaging voor de toekomst blijft het woonbeleid in deze gemeente. We willen een gemeente waar jong en oud kunnen wonen en vooral blijven wonen. Zo voorzien we heel wat nieuwe sociale woningen en zorgvoorzieningen."

Nieuwkomers lokken

Sommigen gaan een stap verder en maken van de betaalbaarheid van woningen een beleidsprioriteit. Oostkamp gaat actief op zoek naar bouwgrond, bovenop de initiatieven van de privé-markt.

De gemeente plant woonprojecten op de sites van een oude rijkswachtkazerne en een meubelbedrijf. In Pittem is het woonbeleid uitgeroepen tot een prioriteit. Ze kijken met verwondering naar een reeks straten die stilaan lijken op een “dichtbevolkt gebied”.

Dat gebeurt ook in Meeuwen-Gruitrode en Sint-Amands. "Het wordt een grote uitdaging om verschillende woonvormen aan te bieden, zowel voor senioren als voor jonge gezinnen."

Ook in Avelgem (kleine foto) staan de prijzen van woningen centraal in het beleid met sociale huur -en koopwoningen, de restauratie van een oude textielfabriek en de inrichting van een veertigtal lofts. “Met die strategische zet willen we meer inwoners aantrekken. Belangrijk is dat de woningen betaalbaar blijven”, legt burgemeester Vantieghem uit. Dezelfde discussie leeft in Bever.

Deze burgemeesters gaan dus actief op zoek naar nieuwkomers en willen die betaalbare woningen aanbieden.

Ook in Deerlijk. “Ik ben voor meer dan één reden tevreden over de voorbije zes jaar", zegt Claude Croes. "De bouwprojecten zorgen voor een vlugge aangroei van de bevolking. Nieuwe gezinnen geven een extra dimensie aan een gemeente. Dit is goed voor de scholen, bewegingen, sportclubs en de lokale economie.”

Van dorp naar stad. Of niet?

Sint-Gillis-Waas gaat een stap verder en heeft de ambitie om het imago van plattelandsgemeente af te schudden. De gemeente heeft een zeer jonge bevolking. Een kwart is jonger dan 21 jaar.

De burgemeester heeft een plan uitgedokterd om die zo veel mogelijk in de gemeente te laten wonen en werken. Daarom worden er sociale woningen gebouwd en KMO-zones uitgebreid naast de expressweg E34.

Maar er is protest, ook binnen CD&V, omdat het landelijke en rustige karakter verloren gaat. De gemeente nam wat gas terug en stuurt nu verwarde signalen de wereld in.

Na de pogingen om jongeren aan te trekken, wil ze toch verhinderen dat jonge alleenstaanden te veel woningen inpalmen. De wooncode werd aangepast om voorrang te geven aan “senioren” – lees: de oudere bevolking die al lang in de gemeente woont - en “andersvaliden”.

Ook Kasterlee zoekt middeltjes om "het beeld van ons dorp te behouden". De gemeente wil de bouw van appartementen  verhinderen.

“Het groenste snoepje blijven”

Er is nog ander protest. Sommige burgemeesters vinden die sluipende verstedelijking te dominant.

“We moeten ook sterk waken over ons landelijk karakter. Daarom moeten we in Gooik werken aan de dorpscentra van onze deelgemeenten, en de open ruimte die we nog hebben vrijwaren”, antwoordt burgemeester Michel Doomst.

Ook in Zutendaal is er tegenstand. “Zutendaal is het groenste snoepje van Vlaanderen en ik hoop dat dat in de toekomst zo mag blijven”, vindt burgemeester Jos Beuls.

In tegenstelling tot vele collega-burgemeesters lijkt hij niet hoog op te lopen met verkavelingen om die nieuwkomers in de gemeente een dak boven het hoofd te bieden. Ook hij klaagt over de stijgende prijzen, “maar door de regulering die van bovenaf wordt opgelegd, kunnen we niet zomaar verkavelen”.

Zwalpend zoeken

Kortom: de burgemeesters van CD&V reageren in gespreide slagorde en vertwijfeld op de groeiende verstedelijking van hun landelijke dorpen.

De eerste probeert nieuwkomers af te remmen. De andere nodigt ze uit. Een derde heet nieuwkomers ook welkom, maar twijfelt dan toch en geeft voorrang aan de oude dorpelingen.

De vierde wil het “groenste snoepje” blijven. En de vijfde wil het plattelandsimago kwijt. De partij zwalpt tussen dorp en stad.

Erik Wijnen

lees ook