CD&V: Het electorale gewicht van de kopstukken

Het is alle hens aan dek bij CD&V. Zowat alle kopstukken – ook federale en Vlaamse ministers – werpen hun electoraal gewicht in de schaal in de hoop de onheilstijdingen te keren. In onze reeks over CD&V wikken en wegen we hun kansen.

Twee CD&V-boegbeelden hebben het slim gespeeld. Ex-premier Yves Leterme en minister Pieter De Crem. Tegen de trend in hebben zij ook bij deze verkiezingen een kartel kunnen smeden met de lokale afdelingen van de N-VA in Ieper en Aalter. Hun absolute meerderheid is verzekerd.

Leterme: Kartel als voorakkoord

Leterme – die de burgemeesterssjerp ambieert – heeft met het kartel CD&V/N-VA in Ieper een absolute meerderheid van 19 zetels op 31.

Het is een ruime meerderheid, maar je weet nooit. Vier zetels verliezen zou de absolute meerderheid breken en dan moet CD&V - in de veronderstelling dat ze geen kartel zou vormen - op zoek naar een coalitiepartner.

Die potentiële partner zou dan allicht opnieuw de N-VA zijn, want de andere Ieperse partijen zijn sterk versnipperd. Het is dus handiger om voor de gemeenteraadsverkiezingen al afspraken te maken met een kartelpartner. Dan ben je op voorhand zeker, zowel CD&V als de N-VA.

 

De Crem redt zijn vel met een kartel

De Crem mag opgelucht ademhalen. Hij is al bijna twintig jaar de sterkste politieke figuur in Aalter, maar zijn almacht was stilletjes aan het tanen. Bij de vorige verkiezingen rook de oppositie haar kans en hoopte die absolute meerderheid te breken door één front te smeden.

Maar de ontgoocheling was groot. Er was maar één winnaar zes jaar geleden: De Crem zelf. CD&V kon, in kartel met de N-VA, de dalende trend ombuigen naar een forse winst van 11,8 procent.

De Crem kon opnieuw aan de slag als burgemeester in het Cremlin, de bijnaam voor het imposante stadhuis in Aalter. “Het Cremlin brokkelt niet af”, zei De Crem toen fier. Maar zonder de N-VA had dat wel kunnen gebeuren.

En deze keer? Het doembeeld dat de N-VA de absolute meerderheid zou afpakken, leefde sterk binnen CD&V. Dat scenario is afgewend door het nieuwe kartel met de N-VA.

De Clerck: ruzies hypothekeren kansen

Een ander boegbeeld van CD&V, Stefaan De Clerck, wou in Kortrijk ook een nieuw kartel met de N-VA. Maar de lokale N-VA stuurde CD&V wandelen. De wonden na de vorige verkiezingen zijn nog niet geheeld: CD&V heeft toegelaten dat de enige verkozene van de N-VA naar die CD&V overliep.

Het kartel is nu opgeblazen en dat kan CD&V pijn doen. Vooral omdat de partij al af te rekenen heeft met interne twisten. Het ACW - de werknemersvleugel - is een aantal boegbeelden kwijt en dat leidde al tot openlijke twisten met de andere standen van CD&V, vooral de zelfstandigen van De Clerck.

Bovendien staat Open VLD klaar om fors in de aanval te gaan door het stemmenkanon Vincent Van Quickenborne de lijst te laten trekken.

Maar om De Clerck van zijn troon te stoten moet er een politieke aardverschuiving komen. Hij heeft nog altijd een overwicht van 19 zetels. Coalitiepartner Open VLD strandt ruim lager op 9 en de Progressieve fractie op 8 zetels.

Het doembeeld bij CD&V is vooral dat er een monstercoalitie tegen De Clerck wordt gevormd, maar dan moet de N-VA minstens vier zetels wegkapen bij CD&V.

Beke legt de lat hoog

Er is nog een boegbeeld dat zich moet bewijzen. Partijvoorzitter Wouter Beke steekt zijn nek uit door publiek te verkondigen dat hij burgemeester in Leopoldsburg wil worden. Ook in die gemeente komt de N-VA apart op.

Beke is ambitieus. Ondanks de dreiging van de N-VA wil hij fors winnen en de burgemeesterssjerp overnemen van de SP.A. De SP.A heeft 3 zetels meer.

Het is een gok. Zo’n overwinning van de partijvoorzitter zou het te verwachten leed in Antwerpen en Gent verzachten. Maar een verlies voor Beke kan op de verkiezingsdag bepalend zijn voor de perceptie over winst of verlies van heel zijn partij.

Peeters moet de N-VA counteren

CD&V Puurs van Vlaams minister-president Kris Peeters kan traditioneel rekenen op een grote achterban. De partij heeft een ruime absolute meerderheid en versterkte die bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen in kartel met de N-VA. Maar nu is er ook daar een breuk.

De N-VA legt een troefkaart op tafel. Lijsttrekker Inge Faes kan als senator gevaarlijk zijn voor CD&V. Maar Peeters heeft geluk. Een andere sterkhouder in de gemeente - Annemie Turtelboom (Open VLD) - verhuist naar Antwerpen om daar de schade te beperken. Open VLD trekt in Puurs gehandicapt naar de kiezer.

Toch is CD&V onrustig. De partij roept Peeters ter hulp. Hij duwt de lijst. Als hij even populair is in Puurs als in Vlaanderen, mogen ze gerust zijn. Peeters stootte N-VA-voorzitter Bart De Wever van de troon als meest populaire Vlaamse politicus bij de laatste peiling van VRT/De Standaard. 52 % van de Vlamingen kon zich inbeelden op Peeters te stemmen. In Puurs ligt de lat dus ook hoog: 52 % voor Peeters?

Vandeurzen: absolute meerderheid al kwijt

Genk is een voorbeeld van de gestage afkalving van CD&V bij gemeenteraadsverkiezingen. Bij de vorige verkiezingen had de partij al een kritiek punt bereikt. Maar het lukte nog net. CD&V haalde opnieuw de absolute meerderheid. Met dank aan de N-VA, die de beslissende zetel binnenhaalde: zetel 20, net genoeg voor een absolute meerderheid. De N-VA heeft nu zelf een lijst. CD&V is dus de facto de absolute meerderheid al kwijt.

CD&V heeft nog meer katten te geselen in Genk. De populaire burgemeester Jef Gabriëls heeft inmiddels de fakkel doorgegeven aan Wim Dries.

Toch blijft de partij geloven in de absolute meerderheid. Ze rekenen op het electorale gewicht van Vlaams minister Jo Vandeurzen. Hij was bij de laatste Vlaamse verkiezingen de meest populaire politicus in Limburg. Nu duwt hij de lijst in Genk.

Schouppe, Schauvliege, Verherstraete, …

In Liedekerke is het ook spannend. Alvast Open VLD rekent er op dat dankzij de breuk tussen CD&V en de N-VA het politieke kaartenhuisje grondig door elkaar geschud wordt. Genoeg om Open VLD een wig te laten drijven tussen de coalitie van CD&V en de SP.A. CD&V biedt weerwerk met Etienne Schouppe als lijstduwer.

In Evergem overweegt CD&V om een Vlaamse minister op de tweede plaats te zetten. Ze hopen dankzij minister Joke Schauvliege groot genoeg te blijven om een coalitie zonder hen te kunnen blokkeren.

In Mol is mogelijk ook spektakel te verwachten. CD&V houdt ook daar rekening met fors machtsverlies: “Wat vandaag is, zal morgen misschien anders zijn", zegt de CD&V-burgemeester.

Alvast de SP.A staat te popelen om opnieuw het heft in handen te krijgen. Hier moet staatssecretaris Servais Verherstraeten CD&V ondersteunen als lijstduwer.

 

Vervotte, Bogaert, …

Mechelen rekent op de electorale sterkte van ex-minister Inge Vervotte - die de nationale politiek vaarwel heeft gezegd - om opnieuw te proberen een wig te drijven tussen de coalitie van vooral Open VLD en de SP.A. Toch kondigde Vervotte al aan geen mandaat te willen opnemen na de verkiezingen.

In Jabbeke kon Hendrik Bogaert de absolute meerderheid bij vorige verkiezingen nog vergroten. Toch moet de partij maar drie zetels verliezen om die machtspositie te verliezen. Ook hier is het afwachten hoe sterk de N-VA uit de hoek komt. De lokale afdeling is onlangs boven het doopvont gehouden.

En ook populariteit Van Rompuy verzilveren

Verrassend is de poging om ook de populariteit van ex-premier en nu Europees president Herman Van Rompuy te verzilveren. Zijn echtgenote Geertrui Windels - ze bleef tot nu toe politiek op de achtergrond - werpt zich volop in de strijd in Sint-Genesius-Rode.

Haar kansen liggen goed. Ze kan in deze woelige faciliteitengemeente het enige Vlaamse schepenambt vrijwaren.

Opvallend: ze trekt zich weinig aan van de N-VA. Haar lijst Respect - een kartel van Vlaamse partijen - opteerde ervoor om ook Franstalige kandidaten op de lijst te plaatsen.

Ze hopen een positief communautair signaal te geven in deze faciliteitengemeente met hoge communautaire koorts. Met dank aan de "rustige vastheid" van de populaire Herman Van Rompuy.

Erik Wijnen

lees ook