Gulzige zwarte gaten hinderen productie van sterren

In sterrenstelsels met actieve, "hongerige" zwarte gaten, ligt de productie van nieuwe sterren lager dan in sterrenstelsels met minder gulzige zwarte gaten. Dat blijkt uit onderzoek van Europese astronomen.

Astronomen hebben met de Herschel-satelliet de sterrenproductie onderzocht in 65 verafgelegen sterrenstelsels. De resultaten werden vergeleken met die van de Amerikaanse Chandra-satelliet.

Dat gulzige zwarte gaten de sterrenproductie afremmen, werd eerder al vermoed. Met het onderzoek, dat deze week in Nature verschijnt, zijn er nu meer aanwijzingen dat de stervorming stokt naarmate de zwarte gaten in een stelsel actiever worden.

Het onderzoek bevestigt bovendien dat het effect al optrad 8 tot 12 miljard jaar geleden, toen de sterrenvorming in het heelal op het hoogtepunt was.

Supermassieve zwarte gaten in de kern van grote sterrenstelsels zijn miljoenen zonnemassa's zwaar. Gas dat naar zo'n zwart gat toestroomt, bereikt enorme snelheden en straalt enorme hoeveelheden energie uit.

Wetenschappers vermoeden dat zo'n toestroom van gas naar een zwart gat in eerste instantie de productie van sterren aanwakkert. Maar als de gasstroom te groot wordt en het zwart gat dus te gulzig, wordt het koelere gas verdrongen uit het sterrenstelsel. En dat koele gas is nodig voor de vorming van nieuwe sterren.

Zwarte gaten die niet zo gulzig zijn, zouden de productie van nieuwe sterren dan weer stimuleren.