Radio Nederland niet meer in het Nederlands

Welke frequentie was het ook al weer, en kunnen we die korte golf hier op deze camping wel ontvangen? En als er ontvangst is, toch maar vooral niet te hard zetten, straks horen andere Nederlanders dat je luistert. Maar dan toch, opeens hoor je vlak voor het begin van de uitzending het karakteristieke geluid van de Hilversumse klokken: Merck toch hoe sterck. Net op tijd voor de finish van de Tour de France, of voor alweer een wedstrijdverslag van een winnend Nederlands voetbalelftal.

De antenne van de korte golfradio vasthouden en als het geluid een beetje wegvalt, hopen dat de ontvangst terugkomt als je de antenne tegen een tentstok aanhoudt. Het nieuws uit Nederland, ver weg op vakantie in Spanje, Italië, of waar dan ook. Het nieuws uit Nederland voor expats in Australië, Canada of waar dan ook.

Wegbezuinigd

Het is niet meer. Vanaf nu definitief niet meer. Radio Nederland Wereldomroep houdt op te bestaan. Althans er zijn vanaf nu geen Nederlandstalige radio uitzendingen meer. Steeds minder mensen luisterden naar de internationale radiozender via de korte golf. Door het internet werd de omroep minder populair, maar de genadeklap kwam van de vorige regering. De subsidie gaat van 46 naar 14 miljoen euro. Dat is te weinig geld om de uitzendingen in het Nederlands vol te houden.

De redactie werkte zo goed als onafhankelijk van de rest van de Nederlandse publieke omroep. Sommige programma’s werden ook wel door Radio 1 tot en met 6 uitgezonden, maar de nieuwsprogramma’s werden gemaakt door de redactie van de Wereldomroep, en daar is nu geen geld meer voor. Ook de speciale programma’s voor zeevarenden en vrachtwagenchauffeurs houden op te bestaan. Tot het einde toe, zijn vooral deze luisteraars de omroep het meest trouw gebleven.

85 jaar geleden voor het eerst

Nederland begon op 31 maart 1927. Koningin Wilhelmina sprak haar landgenoten toe in de kolonie Nederlands Indië, het huidige Indonesië. Vooral het elektronicaconcern Philips was nauw betrokken bij de ontwikkeling van korte golfzenders en ontvangers. Tijdens de Tweede Wereldoorlog ontstond Radio Oranje vanuit Londen, en in 1945 werd de zender omgedoopt tot Radio Herrijzend Nederland. Radio Nederland Wereldomroep ontstaat twee jaar later. Eerst vooral als een groetenzender voor landgenoten in het verre buitenland. Later komt er steeds meer aandacht voor nieuws, sport en cultuur.

En weer later worden er ook uitzendingen gemaakt in andere talen. De omroep speelde een belangrijke rol bij de revoluties in Latijns-Amerika. De zender werd gezien als onafhankelijk en leek voor de machthebbers minder gevaarlijk dan de Spaanstalige uitzendingen van de BBC of The Voice of America. Veel dissidenten volgden het nieuws via Radio Nederland (in het Spaans).

Het vrije woord

Dat soort uitzendingen blijft de Wereldomroep maken. Nu dus helemaal niet meer gericht op Nederlanders (of Nederlandstaligen, onbekend hoeveel Vlamingen er mee luisterden) maar vooral gericht op de journalistieke onafhankelijkheid. De omroep gaat zich richten op het vrije woord in landen waar het woord niet vrij is. Landen zonder vrije pers krijgen informatie aangeboden. Met name in Afrika, de Arabische wereld, maar ook in China en delen van Latijns Amerika.

Nederlandstalige uitzendingen zijn overigens nog wel te zien. Mensen die gaan kamperen met een schotel, kunnen BVN ontvangen bvn.nl: het beste van Vlaanderen en Nederland. Op diezelfde satelliet is ook Nederlandstalige radio te ontvangen. Dat kan ook via internet.

Wifi in plaats van korte golf

Dus op de camping, deze zomer niet meer rommelen met de wegvallende korte golf uitzendingen. Geen gedoe meer met antennes tegen tentstokken aan, maar vooral gedoe met internet. Komt de WiFi verbinding wel tot in mijn tent, en is de ontvangst dan ook nog goed genoeg, om zonder problemen de uitzendingen te horen.

Vrijdagavond 11 mei om precies 22.00 uur valt het laatste Nederlandstalige woord via de Nederlandse Wereldomroep aan het einde van een speciale marathonuitzending van 24 uur via de korte golf.

Overigens is deze uitzending speciaal voor de gelegenheid ook te volgen op de middengolf (1296am) en natuurlijk via internet ( wereldomroep.nl )

Joris van de Kerkhof