"Burgerdoden bij NAVO-aanvallen in Libië"

Volgens de Amerikaanse mensenrechten- organisatie Human Rights Watch zijn bij de NAVO-bombardementen in Libië vorig jaar zeker 72 mensen om het leven gekomen. Meestal bevonden ze zich ver van militaire doelwitten. Aan de NAVO-operatie in Libië namen ook Belgische F-16's deel, het is niet duidelijk of zij ook burgers gedood hebben.

Tijdens de volksopstand tegen het regime van Moe'ammar Al-Khadaffi vorig jaar stelde de VN-Veiligheidsraad een no-flyzone in boven Libië. Die moest voorkomen dat het regime aanvallen zou uitvoeren tegen rebellen en de burgerbevolking. De no-flyzone werd gehandhaafd door de NAVO.

De NAVO voerde vorig jaar 9.658 gewapende aanvallen uit, waarbij ze doelwitten bestookte die trouw waren aan het Khadaffi-regime. Hoeveel burgers bij de aanvallen om het leven gekomen zijn, is een erg gevoelig onderwerp. Doel van de missie was immers net de burgerbevolking te beschermen.

De mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch onderzocht meldingen van burgerslachtoffers bij 8 verschillende aanvallen van de NAVO. HRW stelt dat daarbij 72 burgers omgekomen zijn. De slachtoffers bevonden zich ver van militaire doelwitten. "Tot nu heeft de NAVO een standpunt van ontkenning ingenomen", zegt HRW. "Ze weigeren informatie vrij te geven."

De organisatie wil de de NAVO dringend en grondig onderzoekt wat er precies misgelopen is. HRW vraagt ook dat de nabestaanden worden vergoed, zoals ook al in Afghanistan gebeurd is.

De NAVO stelt dat ze er alles aan gedaan heeft om het aantal burgerslachtoffers beperkt te houden. De organisatie voert aan dat ze geen verantwoordelijkheid kan opnemen omdat ze geen grondtroepen had die de slachtoffers konden bevestigen. De NAVO is bereid mee te werken met de nieuwe Libische autoriteiten om vast te stellen welke verdere actie nu ondernomen moet worden.

En de Belgische F-16's?

Ook Belgische F-16's namen deel aan de operatie van de NAVO in Libië en voerden bombardementen uit. Mogelijk hebben ook zij burgers gedood, maar dat kon het rapport niet hard maken.

Minister van Defensie Pieter De Crem (CD&V) zegt dat België zal meewerken aan het onderzoek, maar wijst op de belangrijke rol die de Libische overheid nu speelt. "De bal komt te liggen bij de nieuwe Libische regering. Zij zal moeten uitmaken waar er mensenrechtenschendingen gebeurd zijn en waar en wanneer er mogelijk burgerslachtoffers gevallen zijn", zegt hij in "De ochtend" op Radio 1.

"Wij zullen met België, als deel van de NAVO, meewerken aan een onderzoek. Wij hebben aan heel wat operaties deelgenomen, mogelijk ook aan degene die HRW vernoemt. Ik heb daar geen directie informatie over, maar ik sluit dat niet uit. Als dat zo zou zijn, zal dat blijken. Ik ga transparantie zeker niet uit de weg."