Spaanse regio's gaan fors besparen

In Spanje heeft de regering de besparingsplannen van 16 van de 17 regionale overheden goedgekeurd. Die liggen mee aan de basis van de financiële crisis in het land.

De conservatieve regering van premier Mariano Rajoy had de regio's gevraagd om diepgaande besparingsplannen voor te leggen. Madrid heeft nu 16 van de 17 plannen goedgekeurd. Enkel Asturië krijgt nog twee weken de tijd om een plan verder uit te werken.

In totaal gaat het om 18 miljard die de regio's inleveren door nieuwe inkomsten en besparingen op onder meer onderwijs en gezondheidszorg. Als de regio's zich niet houden aan de besparingen, kan de centrale overheid in Madrid ingrijpen en de controle overnemen.

De crisis in Spanje is niet zo zeer het gevolg van de Spaanse schuldenlast die al bij al nog beperkt is, maar situeert zich vooral bij de autonome regio's die veel te veel geld uitgeven. De ratingkantoren rekenen dat evenwel de centrale overheid aan.

Hoe dan ook moeten de plannen toelaten om het Spaanse begrotingstekort terug te dringen van 8,5% vorig jaar tot 5,3% dit jaar en 3% volgend jaar. Dat laatste is de norm van de EU.

Recessie, bankencrisis en hogere rente

De recessie in Spanje is nu officieel: na een krimp van 0,3 procent in het laatste kwartaal van vorig jaar, liet het eerste kwartaal van dit jaar opnieuw een negatieve groei optekenen, opnieuw 0,3 procent.

De intresten op Spaanse obligaties blijven stijgen. Dat komt omdat beleggers steeds minder vertrouwen hebben in de Spaanse economie: hoe meer risico een obligatie met zich meebrengt, hoe hoger de opbrengst voor kopers.

Voor Spanje zelf is het slecht nieuws, want het raakt in een negatieve spiraal. Spanje moet geld lenen om de schulden af te betalen en moet daarvoor obligaties uitgeven. Maar hoe hoger de intresten die het land moet aflossen, hoe meer die schulden nog stijgen.

De Spaanse langetermijnrente op 10 jaar is vandaag naar 6,3 procent geklommen. Ook voor de kortere termijn moet Spanje flink meer rente betalen. Onlangs haalde het land 2,5 miljard euro op met verschillende types obligaties. Voor obligaties met een looptijd tot januari 2015 moest Spanje een intrest betalen van 4,373 procent. In april was dat nog 2,89 procent. Voor obligaties tot april 2016 stond de rente op 5,106 procent, tegenover 3,374 procent op 15 maart. Specialisten verwachten dat de markt nu enigszins stabiliseert na de succesvolle uitgave.

Vandaag heeft het ratingkanoor Moody's de krredietwaardigheid van de Spaanse regio's Catalonië, Extramadura, Andalusia en Murcia verlaagd omdat die mogelijk de gestelde begrotingsdoelen voor dit jaar niet zullen halen.

Paniekstemming door problemen met Bankia AS

Maar er is meer. Naast de economische problemen met een stijgende werkloosheid en een lage consumptie, zijn er de problemen met Bankia-groep. De deels genationaliseerde bank, de vierde in Spanje, zit in woelige wateren. Vandaag dook het aandeel de dieperik in met een verlies van 30 procent, om daarna toch weer wat te herstellen. Bankia woog wel zwaar op de Spaanse beurs.

Het gerucht loopt al enkele dagen dat Bankia-klanten massaal het geld van hun rekening halen, maar de minister van Economie, Fernando Jimenez, deed zijn best om de paniekstemming wat te temperen: "Het klopt niet dat er een massale uittocht van cash is."

De Spaanse krant El Mundo had vanmorgen bericht dat klanten al voor meer dan 1 miljard hebben afgehaald tijdens de voorbije week, maar Bankia zelf nuanceerde dat bericht. Toch zouden veel klanten hun vertrouwen in de bank behouden, omdat die onder staatsgarantie staat.