"Goed begin van de Koningin Elisabethwedstrijd"

Onder het toeziend oog van koningin Fabiola hebben de Tsjech Josef Spacek en de Albanese Amerikaan Ermir Abeshi de finaleweek van de Koningin Elisabethwedstrijd 2012 op gang geschoten. Josef Spacek was de meest extraverte finalist op de openingsavond en Ermir Abeshi zorgde voor opzien met zijn ingetogen muzikaliteit in het Paleis voor Schone Kunsten.

De Tsjechische violist Josef Spacek heeft zijn start niet gemist als eerste finalist van de Koningin Elisabethwedstrijd 2012. De 25-jarige muzikant speelde een sterk programma, maar na meer dan een uur spelen, trad de vermoeidheid zichtbaar op.

De Belgische violisten Bart Vandenbogaerde en Liesa Van der Aa genoten van de openingssonate van Josef Spacek. Vandenbogaerde en Van der Aa waren de eerste panelgasten van Thomas Vanderveken en Katelijne Boon het in het programma "Elisabeth live" Op 12.

"De uitvoering van de "Sonate voor viool en piano nr. 1 in f opus 80" van Sergej Prokofjev door Josef Spacek is een goed begin van deze finale", zei Vandenbogaerde, die concertmeester is bij deFilharmonie in Antwerpen en ook verbonden is als eerste violist aan het Radio Filharmonisch Orkest in Nederland. Liesa Van der Aa trad Vandenbogaerde bij. "Ongelofelijk. Ik ben fan van die gast en wat een brutaliteit", aldus de experimentele violiste.

Spacek kon zijn sterke start niet helemaal doortrekken tijdens het opgelegde werk van Kenji Sakai en de opvoering van het "Concerto in d opus 47" van Jean Sibelius. De Tsjech had moeite om boven het Nationaal Orkest van België onder leiding van Gilbert Varga uit te komen in "Concerto pour violon et orchestre" van de Japanse componist Sakai. "Maar dat kan ook liggen aan de plaats waar wij stonden opgesteld in de zaal", milderde Vandenbogaerde.

Liesa Van der Aa was onder de indruk van de eerste minuten van Spaceks uitvoering van Sibelius. "Ik was aan het smelten in het begin. Naarmate het stuk vorderde was het minder. Je zag dat hij vermoeid was en dat hij binnen een veilig register begon te spelen", klonk het.

Josef Spacek verbloemde na zijn optreden niet dat hij "helemaal uitgeput" was. "Ik ben kapot, maar bijzonder gelukkig. Na de sonate en het opgelegde werk had ik graag een pauze genomen, maar zo werkt dat niet. Het was ook niet evident om boven het orkest uit te komen tijdens het opgelegde werk", aldus Spacek. De Tsjechische violist kon daarna zijn verloofde in de armen sluiten. Spacek stapt binnenkort in het huwelijksbootje en had zijn toekomstige vrouw een maand lang niet gezien.

"Ermir Abeshi is een boeiende muzikant"

De Albanese Amerikaan Ermir Abeshi had net als Spacek gekozen voor een sonate van Prokofjev. De eveneens 25-jarige Abeshi is een minder extraverte persoonlijkheid dan zijn voorganger, maar kon het panel van "Elisabeth live" bekoren.

"De twee kandidaten van vanavond zijn heel verschillend. Abeshi bracht de "Sonate voor viool en piano nr. 2 in D opus 94 bis" heel persoonlijk. Hij bracht het misschien niet zo stabiel, maar had een goede interactie met zijn pianist, wat ik eerder miste bij Spacek", aldus Bart Vandenbogaerde.

Het subtiele spel en de muzikaliteit van Abeshi werd extra in de verf gezet tijdens de uitvoering van het opgelegde werk. "Abeshi vertolkt het opgelegde werk van Kenji Sakai meer gesloten, maar in zijn uitvoering zit iets heel grilligs en complex. Ik vind het heel boeiend om deze muzikant te volgen. Het interesseert me om hem te leren kennen als muzikant", aldus Liesa Van der Aa.

De compositie van Sakai beleefde zijn wereldpremière in het PSK. Het stuk werd uitgeroepen tot winnaar van de Koningin Elisabethwedstrijd voor Compositie 2011 en zal tot en met zaterdag door elke finalist opgevoerd worden. "Het stuk met veel koperblazers en slagwerk begint met een open snaar. Elke beginnende violist kan de eerste noot spelen, maar daarna wordt het natuurlijk veel moeilijker", zei Vandenbogaerde over de compositie.

Ermir Abeshi sloot de avond af met "Concerto in D opus 35" van Peter Tsjaikovski. "Hij ontstijgt het stuk niet in een onwaarschijnlijke virtuositeit, maar ik heb er echt van genoten omdat hij er wel doorkwam", aldus Van der Aa. "Maar Abeshi heeft wel een grotere (muzikale) persoonlijkheid dan Josef Spacek", besloot Vandenbogaerde. Abeshi was bijzonder opgetogen over zijn optreden. "Het was geweldig", zei de Albanese Amerikaan toen hij dirigent Gilbert Varga in de armen viel na zijn concert.

Woensdag komt de enige Belgische finalist in actie tijdens de Koningin Elisabethwedstrijd. Marc Bouchkov kan de eerste Belg worden die de wedstrijd voor viool wint. In de 75-jarige geschiedenis van de muziekwedstrijd zijn er vier Belgen gelauwerd, telkens in de wedstrijd voor componisten. In de nacht van zaterdag op zondag maakt de jury de winnaar van de Koningin Elisabethwedstrijd bekend.