BNN doet het al tien jaar zonder Bart de Graaff

Het is vandaag precies tien jaar geleden dat Bart de Graaff overleed. De Nederlandse tv-maker met de kleine gestalte en de grote mond is niet meer, maar zijn brutale zender BNN is nog altijd springlevend.

Wie in de jaren 80 en 90 naar de Nederlandse televisie keek, herinnert zich ongetwijfeld Bart de Graaff, het kleine mannetje met de grote bek.

Als negenjarig jongetje was hij onder een auto terechtgekomen en verbrijzelde hij daarbij zijn been. Hij liep een zeldzaam virus op dat zijn nieren aantastte en zijn groei stopte. Op volwassen leeftijd zag Bart de Graaff er uit als een kleine jongen met een ouwelijk gezicht. Maar meer nog dan door zijn opvallende uiterlijk viel hij op door zijn tomeloze energie, zijn kwajongensstreken en provocerende uitspraken.

De Graaff brak door op zijn 21e. Hij solliciteerde voor de hoofdrol in de musical "Boefje". De producers waren op zoek naar een jongen die ouder was dan 16, maar er veel jonger uitzag, zodat ze zich geen zorgen hoefden te maken over de strenge regelgeving rond kinderarbeid. De Graaff werd gekozen uit 300 kandidaten en reisde met de voorstelling door heel Nederland.

Echt bekend werd hij met een reclamespot voor chocoladekoekjes. Zijn schalkse uitspraak "Zeg maar nee, dan krijg je er twee", ging een eigen leven leiden.

Het spotje met de 21-jarige die eruitzag als een kind van 12 sloeg zo aan dat de populaire zender Veronica De Graaff aanbood om een kinderprogramma te presenteren. Dat was "B.O.O.S." ofte "Bart Omroep Organisatie Stichting",  een programma waarvan twaalf afleveringen werden gepland, maar dat uiteindelijk zes jaar lang zou lopen.

In "B.O.O.S." deed De Graaff -met geel geverfd haar en zware bril- zich voor als baas van zijn eigen omroep. Dat deed hij ook in de opvolger voor (jonge) volwassenen "BNN" ofte "Barts News Network", een knipoog naar CNN.

"Donorshow" is gewaagde hommage aan De Graaff

Het duurde niet lang of De Graaff kreeg daadwerkelijk het idee om zijn eigen omroep te beginnen. Tijdens de zendtijd van Veronica startte hij tot ieders verbazing met een wervingscampagne voor leden. In 1997 kreeg hij 60.000 leden bijeen, genoeg om een uitzendlicentie voor een openbare omroep binnen te rijven.

Ook op zijn eigen omroep bleef De Graaff programma"s presenteren, steeds speels, brutaal en provocerend. Zijn bekendste programma was "De stalkshow", waarin hij bekende Nederlanders een dag lang stalkte, vaak tot hun grote irritatie. De uitzendingen van het programma liepen nog tot Bart De Graaff op 25 mei 2002 overleed, 35 jaar oud.

De Graaff wist dat hij niet oud zou worden. "Als ik daar lang over na zou denken, kan ik beter meteen van de toren springen", vond hij. "Ik pleeg roofbouw op mijn lichaam, maar het alternatief is thuis zitten en niks doen. Niet lopen, niet werken, helemaal niks. Dan zou ik misschien tien jaar langer leven, maar in zo'n leven heb ik geen zin".

Juist die ingesteldheid maakte de kleine presentator zo populair. Zijn zwakke gezondheid en ongewone uiterlijk maakten van hem geen slachtoffer, maar motiveerden hem juist om uit het leven alles te halen wat erin zit.

Na zijn dood werd zijn zender BNN omgedoopt van Bart's News Network tot Bart's Neverending Network. De programma's bleven brutaal, provocerend en spraakmakend, zoals al blijkt uit titels als "Spuiten en slikken", "Neuken doe je zo" en "Over mijn lijk".

In 2007 schokte BNN de wereld met de "Donorshow", waarbij een ongeneeslijk zieke vrouw uit drie kandidaten moest kiezen wie haar nier zou krijgen. De show ging over de tong in binnen- en buitenland, maar bleek nep te zijn. Het programma was bedoeld om het gebrek aan orgaandonoren aan te klagen. Het was op die manier ook een hommage aan BNN-oprichter Bart de Graaff, die zelf een donornier had gekregen. Het felbesproken programma werd uiteindelijk bekroond met een Emmy, de prestigieuze Amerikaanse televisieprijs.

Ook eind vorig jaar wist BNN nog te choqueren met de show "Proefkonijnen", waarin de presentatoren een stukje van elkaars vlees voorgeschoteld kregen.

Tien jaar na de dood van zijn oprichter blijft BNN met de regelmaat van een klok de gemoederen verhitten, al ziet het er wel naar uit dat de omroep binnenkort zal fuseren met de Vara.