"Wandelden" beelden op Paaseiland dan toch?

Werden de beelden op Paaseiland, de moai, rechtopstaand verplaatst met touwen? Archeologen hebben aanwijzingen verzameld dat de inwoners op Paaseiland gingen "wandelen" met de beelden, "als teambuilding".

Liefst 887 beelden uit vulkanisch gesteente, zo'n 10 meter hoog en gemakkelijk 80 ton zwaar, zijn op Paaseiland verplaatst nadat ze uitgehouwen waren, bijna 1.000 jaar geleden. Hoe de oorspronkelijke inwoners, zonder wielen en met weinig of geen hulpmiddelen, de beelden verplaatst hebben, was een groot vraagteken.

Op paaszondag 1722 ontdekte de Nederlandse avonturier Jacob Roggeveen Paaseiland. In die tijd stonden zo goed als geen bomen meer op het eiland.

Later ontdekten wetenschappers dat er wel degelijk bomen hadden gestaan op het eiland, tot ongeveer de tijd dat de Polynesische bewoners zijn gestopt met beelden maken. Dat gaf voer aan de theorie dat de beelden met boomstammen horizontaal over het eiland gerold werden.

Toch hebben archeologen nu veel aanwijzingen voor een andere theorie: de beelden werden rechtopstaand verplaatst. Dat gebeurde met touwen. "Door ze horizontaal te rollen is het risico te groot dat de beelden beschadigd raken", zeggen twee Amerikaanse archeologen, Terry Hunt en Carl Lippo. Ook zijn de beelden met een bolle buik zo gemaakt dat hun zwaartepunt verticaal transport logischer maakt.

De wetenschappers probeerden het zelf uit, samen met National Geographic, met een replica op het eiland Hawaï (zie video onder). En dat verliep volgens hen verbazend vlot.

Nog een argument dat pleit voor de verticale theorie: om de beelden te doen waggelen zijn minder sterke mannen nodig dan om ze over boomstammen te doen rollen. Paaseiland is immers altijd dunbevolkt geweest. En er is ook het sociale aspect: samen met een beeld op wandel gaan over het eiland, moet volgens de wetenschappers een uitlaatklep en vooral een vorm van teambuilding zijn geweest.

De oorspronkelijke bewoners van vandaag op Paaseiland zijn niet verwonderd over de rechtopstaande theorie. "De wetenschappers kunnen zeggen wat ze willen. Wij weten al langer dat God de moai over het eiland liet wandelen."