Anders Breivik kent op 24 augustus zijn straf

De rechtbank in Oslo doet op 24 augustus uitspraak in de zaak tegen Anders Behring Breivik. Dat heeft de rechtbank laten weten op de laatste dag van het proces tegen de Noorse massamoordenaar.

Op de slotdag van het proces benadrukten de advocaten van Breivik nogmaals dat hun cliënt toerekeningsvatbaar is en dat hij niet naar een psychiatrische instelling hoeft. "Hij was gedreven door politieke motieven", luidde het. "Anders had hij kunnen toeslaan in een winkelcomplex."

De advocaten omschreven Breivik voorts als een gewone jonge man met goede vrienden en collega's. "Hoe kan anders een mentaal zieke man toegelaten worden tot een schietclub", was een van de argumenten.

Breivik schoot op 22 juli van vorig jaar 69 mensen dood op het eiland Utøya en doodde eerder bij een aanslag in de regeringswijk in Oslo acht mensen. Gisteren stelden de openbaar aanklagers nog dat Breivik ontoerekeningsvatbaar is en naar een instelling moet. Hun motivatie was dat Breivik geen politieke terrorist is, maar een gek die geen genade toonde voor zijn slachtoffers.

"We zijn niet verplicht om naar hem te luisteren"

Breivik benadrukte zelf aan het begin van zijn slotwoord dat hij toerekeningsvatbaar is. Hij verklaarde dat zijn aanslagen "barbaars, maar gerechtvaardigd" waren. "Ik vraag om te worden vrijgesproken", klonk het. Ook sprak hij over de islamisering van het Westen en de oorlog die hij daartegen wil voeren.

Toen hij aan zijn slotwoord begon, verlieten zo'n dertig overlevenden en een aantal nabestaanden van slachtoffers de rechtszaal. Trond Henry Blattman (foto), die een groep van nabestaanden vertegenwoordigt, verklaarde dat de actie eerder naar Breivik gericht was dan naar justitie. "Hij heeft recht op spreken, maar wij hebben geen plicht tot luisteren", formuleerde een andere persoon het.

Als Breivik ontoerekeningsvatbaar wordt verklaard, kan hij levenslang opgesloten worden in een psychiatrische instelling. Als hij toerekeningsvatbaar is, riskeert hij een maximale gevangenisstraf van 21 jaar. Die straf kan wel worden verlengd.