Derde meer voorlopige vrijlatingen dankzij Salduz

Er worden meer mensen vrijgelaten in afwachting van hun proces, sinds de Salduz-wet is ingevoerd. Die bepaalt dat wie opgepakt is, een advocaat bij zich moet hebben bij het eerste verhoor. Zowat 30 procent meer verdachten moet niet meer in de cel blijven.

De Salduz-wet is van kracht sinds 1 januari dit jaar en krijgt een positieve evaluatie van advocaten, onderzoeksrechters en andere betrokkenen.

Dankzij een goede samenwerking tussen de onderzoeksrechters en de advocaten die de verdachten bijstaan tijdens een eerste verhoor, kan 30 procent meer naar huis onder voorwaarden. De advocaten kunnen meer elementen aandragen waarom hun cliënt vrijgelaten kan worden in afwachting van een proces, zodat de onderzoeksrechters ook sneller in die zin oordelen.

"De verdachten komen vaker vrij onder voorwaarden omdat men eigenlijk ruimer spreekt en vrijer spreekt. Doordat de advocaat erbij is, heeft de rechter ook een juister beeld, een exacter beeld van de situatie", zegt minister van Justitie Annemie Turtelboom (Open VLD).

Daarnaast zijn er ook meer bekentenissen tijdens het eerste verhoor. "Wanneer het heel duidelijk is en men de feiten eigenlijk niet kan betwisten, was het vroeger zo dat verdachten soms uit schrik voor wat er ging gebeuren, toch nog bijna het licht van de zon gingen ontkennen", zegt Annemie Serlippens, persmagistraat in Gent. "Nu adviseren de advocaten hen om in het eigen belang onmiddellijk tot bekentenissen over te gaan."

De Dienst voor Strafrechtelijk Beleid (DSRB) moest onderzoeken hoe de Salduz-wet in ons land wordt toegepast en stelt vast dat er weinig problemen zijn. "Eigenlijk werkt iedereen goed samen, vooral in Vlaanderen", is de conclusie.

Niet alles peis en vree

Toch blijven er nog problemen. Het zijn vaak dezelfde advocaten die beschikbaar zijn voor Salduz-verhoren. Het impliceert namelijk dat een advocaat 24 uur op 24 beschikbaar is op bepaalde dagen en tijdens sommige weekends. Alsmaar minder advocaten stellen zich hiervoor beschikbaar, steeds meer moeten stagiairs die plaats invullen. De advocaten zijn ook boos omdat ze te laat en te weinig betaald worden voor de Salduz-permanenties.

De Europese Unie wil tegen einde 2012 een richtlijn klaar hebben die de bijstand van een advocaat verplicht bij elk verhoor van elke verdachte. Dat zal grote gevolgen hebben voor België. In de eerste vijf maanden van 2012 bedroeg het totaal aantal verhoren van alle verdachten samen 256.923 verhoren, of 14 keer het aantal huidige Salduz-verhoren.